Tết ở một số nước châu Á
Thứ hai, 25 Tháng 1 2016 14:31

Nhân dịp Tết Bính Thân, Tạp chí Đồ uống Việt Nam xin mời quí vị cùng đón đọc những phong tục đón Tết của một số nước châu Á.

Nhật Bản: Yoshi Nakano là một nghệ sĩ đánh trống người Nhật Bản đã từng có dịp sang Việt Nam và thưởng thức không khí Tết Việt. Anh cho biết: 
“Nhật Bản là quốc gia châu Á duy nhất đón năm mới theo Dương lịch, vào ngày 1/1 hàng năm. Phong tục này bắt đầu từ năm 1872, khi Thiên hoàng Minh Trị quyết định bỏ Âm lịch truyền thống và thay bằng Dương lịch Gregorian vì tin rằng lịch phương Tây khoa học hơn. Thời kỳ Minh Trị (1868 - 1912) là thời kỳ chuyển mình thần tốc của Nhật Bản. Quốc gia này từ một đế chế phong kiến tách biệt với thế giới đã vươn mình thành một xã hội hiện đại được khai sáng bằng pháp luật. Với người Nhật thời kỳ này, Âm lịch đại diện cho cái cũ. Tết Âm lịch trong tiếng Nhật là Kyushogatsu, nghĩa là năm mới theo kiểu cũ. Còn việc áp dụng Dương lịch vốn đã được sử dụng phổ biến tại các cường quốc thương mại Âu - Mĩ thể hiện sự bắt kịp thời đại. Mặc dù vậy, người Nhật vẫn gìn giữ những phong tục, tập quán mừng năm mới của mình. Họ thực hiện những tập tục này cả trước và sau ngày 1/1. Lễ đón năm mới gọi là Oshogatsu được tổ chức vào ngày Chủ nhật đầu tiên, sau ngày 1/1. Vào ngày đó, mọi người cùng tập trung lại, vui chơi giải trí bằng nhiều phong tục như tục giã gạo (mochitsuki), ăn mì kiều mạch cùng các món ăn như bánh cá (kamaboco), khoai nghiền tẩm đường (kuri kinton), đánh trống taiko - loại trống truyền thống của Nhật Bản. Món ăn phổ biến nhất trong Lễ Oshogatsu là bánh gạo mochi. Người Nhật cũng chơi một số nhạc cụ như shakuhachi, koto, shamisen… cùng những điệu nhảy truyền thống và trình diễn Cosplay - một kiểu hóa trang giống các nhân vật trong phim hay truyên tranh”.
alt
Trẻ em Nhật Bản thực hiện nghi thức giã gạo (mochitsuki) với sự giúp đỡ của Yoshi Nakano (người ngồi, đeo kính).
alt
Trò chơi cổ truyển (fukuwarai) tại Nhật Bản ngày Tết.

Myanmar: Tết cổ truyền của người Miến Điện (Myanmar) gọi là Thingyan, nghĩa là “thay đổi”, được tổ chức từ 13 đến 16/4 hàng năm, kéo dài năm ngày, theo thứ tự là: Akyo nei, Akya nei, Akyat nei và Atet nei. Riêng ngày thứ năm gọi là Hnit hsan ta yet nei, ngày đầu năm mới. Người Miến tin rằng, vào dịp Thingyan hàng năm, Thánh Thaya Min sẽ giáng trần. Người ta sẽ bắn đại bác đúng vào khoảnh khắc Ngài hạ phàm, sau đó các nghi lễ tiếp giá sẽ được thực hiện.
alt
Tục té nước ngày Tết tại Myanmar.
Không khí vui tươi ngập tràn Lễ hội. Mọi người cưỡi ngựa mang theo xô, vại, bình nước để hắt vào bất cứ ai qua đường. Những chiếc xe hơi và xe bò được trang trí sặc sỡ chu du khắp đường phố hắt nước vào người qua đường. Trẻ em chơi trò bắn súng phun nước. Ở những thành phố lớn như cố đô Yangon, mọi nguồn nước đều được trưng dụng để phục vụ Lễ hội. Nước tượng trưng cho sự thuần khiết để xóa đi tội lỗi, bệnh tật và sự xui xẻo. Vì thế, trong tín ngưỡng của người Miến, hắt nước vào nhau là để bước vào năm mới bằng một tâm hồn thanh tịnh. Người ta còn tươi cười với người bị hắt nước, vì tinh thần của Thingyan đề cao sự thân thiện và hạnh phúc.
Khắp đất nước này đều là sự rộn ràng và rực rỡ. Những cô gái thoa mặt một loại kem dưỡng da cổ truyền, cài những bông hoa Padauk thơm ngát lên tóc rồi nhảy múa trên đường phố. Ngày cuối Lễ hội, nhiều người vẫn té nước vào nhau và nói: “Thánh Thaya Min bỏ quên bình nước của Ngài, nên Ngài sẽ quay lại lấy nó”. Vào ngày đầu năm mới, nam thanh nữ tú gội đầu bằng hạt và vỏ của cây keo acacia rugata, các thiếu nữ sơn móng tay. Những phụ nữ cao niên được tặng bột đàn hương hoặc kem thanaka. Những loài vật như cá hoặc gia súc được phóng sinh với mong ước: “Ta tha mi một, mi tha ta mười”.
Lào: Tết của người Lào gọi là Bunpimay, còn gọi là Lễ hội Nước. Sự kiện này được tổ chức từ 14 đến 16/4 hàng năm. Vào dịp này, người Lào cầu mong sự sinh sôi, nảy nở. Trước ngày khai hội, ai cũng lau dọn nhà cửa sạch sẽ, chuẩn bị nước thơm và cắm hoa. Nước thơm là một dung dịch gồm nước, bột nghệ, trái cây chín, hoa và nước hoa. Trước đó, vào buổi trưa, mọi người tập trung tại đền thờ để cầu nguyện và nghe các nhà sư giảng đạo.. Sau đó, tượng Phật được rước vào một nơi tôn nghiêm trong suốt ba ngày Lễ hội để thực hiện nghi lễ tắm Phật. Nước thơm tưới lên tượng Phật được hứng lại để người ta mang về nhà và té vào người khác cầu may. Không giống người Miến, người Lào hắt nước vào cả nhà sư, chùa chiền, cây cối xung quanh chùa, nhà cửa, nơi thờ cúng, động vật và thậm chí họ té nước vào cả công cụ lao động. Người trẻ thì hắt nước vào người già để tỏ lòng tôn kính, chúc cho họ sống lâu và sung túc. Người Lào tin rằng, nước sẽ rửa sạch tội lỗi và xui xẻo, làm trong sạch tâm hồn, mang đến sức khỏe và cuộc sống trường thọ trong năm mới. Vì thế, ai càng bị ướt thì càng may mắn. Và khi té nước vào ai phải đọc lên lời chúc.
Một phong tục nữa là xây lâu đài cát trên bãi biển hoặc quanh chùa, trang trí bằng cờ, hoa và các mảnh vải, tượng trưng cho Núi Phoukaokailat, nơi bảy người con gái của Thần Kabinlaphom (thần của bầu trời) lưu giữ đầu của ông. Người Lào cũng phóng sinh các loài vật như rùa, cá, cua, chim hay lươn.
alt
Ngày Tết tại Lào.
Trong dịp Lễ Bunpimay, người Lào rất thích ăn món “lap”, đặc biệt đối với những doanh nhân. Trong tiếng Lào, “lap” có nghĩa là “chồi”, tượng trưng cho sự khỏe mạnh và thịnh vượng. Nếu “lap” không ngon  thì cả năm sẽ bị “giông”. Vì thế, món ăn này được chuẩn bị hết sức công phu và cầu kỳ. Nó thể hiện tâm hồn của người Lào khi sang năm mới.
Cam-pu-chia: Tết truyền thống của Cam-pu-chia là Chol Chanam Thmay, diễn ra từ 13 đến 15/4 hàng năm. Tùy theo niên lịch mà Chol Chnam Thmay có thể kéo dài ba hoặc bốn ngày. Nhân dịp này, gia đình nào cũng mặc đồ đẹp nhất, dọn dẹp và trang hoàng nhà cửa và dự trữ thật nhiều đồ ăn. Người ta thăm hỏi và chúc nhau năm mới thật nhiều may mắn, sức khỏe và của cải. Đêm Giao thừa, mọi người tổ chức tiệc tùng, thắp hương và bật đèn để tiễn vị thần cũ, đón vị thần mới đến. Ban thờ nào cũng có 5 cành hoa, 5 cây nến, 5 nén nhang, 5 nắm đỗ xanh và nhiều loài hoa khác nhau. Cả gia đình sẽ cùng cầu nguyện và cúi đầu trước ban thờ.
alt
Ngày Tết tại Cam-pu-chia.
Vào ngày đầu tiên của dịp Lễ Chol Chnam Thmay, mọi người diện những bộ đồ đẹp nhất, tạo thành đoàn diễu hành rầm rộ, mang theo đồ cúng như nến, nhang và hoa quả rồi cùng mang tới chùa chiền vào đúng giờ hoàng đạo. Ngày hôm sau làm cỗ cúng và xây lầu cát. Họ xây cái lớn nhất ở giữa tượng trưng cho vũ trụ, xung quanhlà tám cái nhỏ hơn theo các hướng khác nhau, thể hiện mong ước mưa thuận gió hòa cùng cuộc sống hạnh phúc. Ngày thứ ba tiến hành nghi lễ tắm Phật. Bức tượng Phật được tắm bằng nước thơm, và sau đó đến lượt các nhà sư. Những vị cao tăng sau khi tắm xong, được rước ra nghĩa trang làm lễ cầu siêu cho vong hồn những người đã khuất. Sau cùng, mọi người về nhà, lau chùi bức ảnh Đức Phật rồi dọn cỗ và chúc Tết ông bà, cha mẹ cũng như cầu xin sự khoan dung cho những lỗi lầm hay thất bại trong năm vừa qua.
Hàn Quốc: Ở Hàn Quốc, năm mới bắt đầu từ ngày 1/1 Âm lịch. Ngày 30 Tết, các gia đình dọn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ. Buổi tối trước Giao thừa, người Hàn Quốc thường tắm bằng nước nóng để tẩy trần; mặc trang phục truyền thống hanbok hoặc những bộ quần áo đẹp nhất để cử hành nghi lễ thờ cúng tổ tiên. Đêm Giao thừa, đốt các thanh tre trong nhà để xua đuổi tà ma. Người Hàn Quốc quan niệm đêm Giao thừa không ai ngủ vì nếu ngủ thì sáng hôm sau sẽ bị bạc trắng cả lông mi và đầu óc kém minh mẫn khi thức dậy.
alt
Người Hàn Quốc đón Tết.
Mâm cỗ cúng đêm Giao thừa thường có hơn 20 món, trong đó không thể thiếu món ttok-kuk (một loại phở nước được chế từ bò hay gà), món cay kim chi và món canh bánh gạo. Người Hàn cho rằng, ngày Tết ăn ttok-kuk có nghĩa là “ăn” một năm khác - món canh mang ý nghĩa đem lại nhiều may mắn trong tương lai. Ngoài ra còn có các món cá khô, thịt bò khô, bánh bao hấp, hoa quả, rau, hồng khô và các loại bánh cổ truyền.
Sáng mùng 1 Tết, người Hàn có phong tục tắm rửa vệ sinh sạch sẽ, mặc quần áo cổ truyền, uống gui balli sool, một loại rượu bổ làm cho thính giác tinh nhạy, sau đó nghi lễ cúng Tổ tiên gọi là Chesa do trưởng nam trong gia đình làm lễ. Đồ cúng cùng với rượu gạo được bày trên mặt bàn giữa nhà. Trên đó cũng đặt các bài vị tổ tiên viết trên giấy sớ sẽ đốt đi sau khi cúng. Chủ gia đình thắp hương, khấn mời Tổ tiên, cả nhà cùng bái lạy làm lễ.
Sau lễ Chesa là lễ Seba, con cháu bái lạy ông bà, cha mẹ với ý nghĩa chúc mừng năm mới và chúc may mắn. Ông bà, cha mẹ sẽ thưởng tiền hoặc vàng, ngọc hay một món quà quý nào đó tuỳ thuộc vào tuổi, vị trí của người con cháu trong gia đình cũng như điều kiện, hoàn cảnh của gia đình đó.
Sau đó, cả nhà quây quần thụ lộc những đồ ăn vừa cúng. Tiếp đến, đi chúc tết hàng xóm, người thân, thăm mộ Tổ tiên và du xuân.
Ngày Tết, trước cửa nhà người Hàn Quốc không thể thiếu một cái xẻng bằng rơm (gọi là Bok jo ri) với ý nghĩa hốt thóc gạo rơi vãi ngoài cửa, nhận được phúc lộc quanh năm.
Singapore: Diễn ra cùng thời điểm với Tết Nguyên đán của người Việt Nam, những ngày Tết ở Singapore thường diễn ra Lễ hội mùa xuân với 3 sự kiện nổi bật: Lễ hội Hoa đăng, Lễ hội Singapore River Hongbao và Lễ hội đường phố Chingay cùng nhiều hoạt động khác.

Lễ hội hoa đăng là hoạt động đầu tiên, diễn ra ở khu Chinatown - trung tâm của Lễ hội Tết Âm lịch ở Singapore. Đêm Hoa đăng được khai mạc vào thời điểm cụ thể khác nhau tuỳ theo mỗi năm nhưng thường ngoài trung tuần tháng 1 dương lịch và trước ngày mồng 1 Tết Âm lịch khoảng 15-20 ngày với hình ảnh trang trí ứng với các con vật tượng trưng cho năm đó theo quy luật 12 con giáp. Vào dịp này, người dân Singapore đi du xuân với nhiều hoạt động khác nhau như đến các đền chùa để lễ thần phật xin lộc đầu năm và cả năm mới, hoặc vãn cảnh ở các vườn hoa, công viên, khu di tích, danh thắng văn hóa, hoặc các khu vui chơi giải trí trong cả nước…
Lễ hội Singapore River Hongbao trở thành sự kiện văn hóa thường niên trong Lễ hội mùa xuân ở Singapore bắt đầu từ năm 1987. Sự kiện này được tổ chức tại Công viên với những hoạt động giải trí dành cho trẻ em, người lớn và cả người già. Mọi người, nhất là các du khách nước ngoài sẽ có cơ hội tìm hiểu thêm về văn hóa Trung Hoa thông qua các gian trưng bày và hoạt động biểu diễn. Bên cạnh đó, sẽ có những buổi trình diễn ẩm thực các món ăn truyền thống, cuộc thi viết thư pháp và những trò chơi vui nhộn hứa hẹn mang đến những khoảnh khắc ấn tượng cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Lễ hội Đường phố Chingay thường bắt đầu diễn ra từ ngày thứ Bảy đầu tiên của năm mới ở khu vực Vịnh Marina và kết thúc vào ngày rằm tháng Giêng cũng là kết thúc tết.  
Chingay theo tiếng Hoa có nghĩa là "nghệ thuật trang phục và hoá trang". Đây là hoạt động độc đáo để người dân Singapore vừa vui chơi, vừa thắt chặt tình đoàn kết giữa các sắc tộc trong nước và với các cộng đồng dân tộc trên toàn thế giới.
Trong suốt 15 ngày từ đêm Giao thừa, trên đất nước Singapore đâu đâu cũng diễn ra các hoạt động vui xuân, là dịp để người ta đi thăm họ hàng, bạn bè và đãi tiệc nhau. Cha mẹ và những người thân đã lập gia đình sẽ gửi tặng “hong baos” (tiền lì xì đựng trong bao đỏ) cho những người thân chưa lập gia đình là biểu thị một cách cầu chúc may mắn cho họ.

Quang Nhật


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 



 
 




Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay7874
mod_vvisit_counterHôm qua12706
mod_vvisit_counterTuần này7874
mod_vvisit_counterTuần trước82505
mod_vvisit_counterTháng này296078
mod_vvisit_counterTháng trước288935
mod_vvisit_counterTất cả26131912