Độc lập, tự do là nền tảng cho sự phát triển của ngành Đồ uống Việt Nam
Thứ bảy, 13 Tháng 8 2016 16:06
Cách mạng Tháng tám năm 1945 thành công đã tạo nên sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, mang lại cuộc sống độc lập, tự do cho nhân dân.
Đó cũng là dấu mốc đầu tiên của sự hình thành nền công nghiệp sản xuất thực phẩm nói chung và đồ uống nói riêng của đất nước ta, thoát khỏi sự lệ thuộc vào các ông chủ phương Tây. Sự phát triển của ngành công nghiệp Đồ uống Việt Nam trước và sau năm 1945 gắn liền với lịch sử của những thương hiệu Bia Sài Gòn, Bia Hà Nội, Rượu Hà Nội, Rượu Bình Tây… Nhân kỷ niệm 71 năm Cách mạng Tháng tám và Quốc khánh 2/9, xin được điểm lại những dấu mốc lịch sử trong chặng đường xây dựng và phát triển của những tên tuổi đã tạo nên bức tranh của ngành Đồ uống Việt Nam từ thời kỳ phôi thai đó. 
alt
Cổng nhà máy Bia Hà Nội xưa. Ảnh: Tư liệu.
Xuất phát từ một nước nông nghiệp thuần túy, hàng nghìn năm gắn liền với nền văn minh lúa nước, nền công nghiệp sản xuất đồ uống Việt Nam chỉ thực sự bắt đầu khi có sự xuất hiện của những xưởng bia, rượu nhỏ của các ông chủ phương Tây. Trước đó, hình thái sản xuất mang tính chất tiểu thủ công nghiệp nhất có thể kể đến là các hộ nấu rượu tự phát, gọi là “cuốc lủi”, đã từng bị cấm gắt gao dưới thời thực dân Pháp. Trước khi người Pháp đến Việt Nam, nghề nấu rượu thủ công đã có lịch sử rất lâu đời vì người Việt nói chung rất phổ biến tập quán uống rượu, đặc biệt trong các ngày lễ, tết vốn “vô tửu bất thành lễ”.
Năm 1858, khi những người Pháp đầu tiên đặt chân đến Việt Nam, vẫn chưa có sản xuất rượu ở quy mô công nghiệp. Chính phủ bảo hộ khuyến khích người Việt nấu rượu, uống rượu để thu thuế, cấp đăng ký sản xuất rượu, nhưng vẫn không có các biện pháp thu thuế triệt để. Hiện tượng trốn thuế, khai man thuế tràn lan không kiểm soát được. Kể từ khi sản xuất rượu công nghiệp ra đời, chính quyền bảo hộ ra sắc lệnh cấm dân tự nấu rượu, ngừng cấp giấy phép đăng ký kinh doanh nấu rượu cho các hộ gia đình đã từng sản xuất kinh doanh bằng nghề nấu rượu, chỉ duy trì một số làng nghề tập trung để dễ thu thuế… Mặt khác lại bắt người dân phải tiêu thụ theo định mức các loại rượu do nhà máy rượu của Chính phủ bảo hộ sản xuất (rượu công ty, còn gọi là rượu Ty). Công ty rượu Đông Dương (Société françaises des Distilleries de l’Indochine, thường được dân gian gọi là Công ty Fontaine), hãng độc quyền sản xuất kinh doanh trên toàn cõi Đông Dương loại rượu được nấu bằng gạo và ngô. Đây cũng chính là tiền thân của Công ty CP Cồn Rượu Hà Nội (thuộc HABECO) và Công ty Rượu Bình Tây (thuộc SABECO) ngày nay.
alt
Nhà máy Bia Sài Gòn- Củ Chi là một trong những Nhà máy hiện đại, có công suất lớn nhất hiện nay. Ảnh Văn Chương.
Năm 1898, Nhà máy Rượu Hà Nội được thành lập tại số 94 Lò Đúc. Đây là nhà máy lớn nhất trong 5 nhà máy được Công ty Fontaine của Pháp xây dựng ở Đông Dương. Năm 1955, Chính phủ ban hành quyết định phục hồi Nhà máy Rượu Hà Nội để sản xuất cồn phục vụ y tế, quốc phòng và dân sinh. Từ năm 1960 – 1961, Nhà máy thực hiện “cuộc cách mạng kỹ thuật” với sự hỗ trợ của các chuyên gia đầu ngành sinh học người Đức, Trung Quốc: thay thế việc sản xuất rượu từ phương pháp Alylo sang phương pháp Mycomalte để tăng hiệu suất thu hồi sản phẩm và đa dạng nguồn nguyên liệu. Cũng trong thời gian này, Nhà máy Rượu Hà Nội vinh dự được Bác Hồ về thăm hai lần vào năm 1959 và 1961. Từ đó đến nay, Rượu Hà Nội không ngừng phát triển, trở thành một thương hiệu lớn của ngành Đồ uống Việt Nam.
Hãng Rượu Bình Tây cũng do Công ty Rượu Đông Dương xây dựng từ năm 1900 và đi vào hoạt động từ năm 1902, nay là Công ty Rượu Bình Tây. Các sản phẩm của Công ty từ hàng trăm năm nay đã trở nên quen thuộc và được người tiêu dùng trong nước bình chọn là hàng Việt Nam chất lượng cao nhiều năm liền. Công ty hiện đang bán các sản phẩm rộng rãi trên thị trường toàn quốc và xuất khẩu.
Còn đối với ngành sản xuất bia, năm 1875, Bia Sài Gòn bắt đầu từ những mẻ bia đầu tiên được sản xuất từ một xưởng nhỏ ở đường Nguyễn Chí Thanh - Sài Gòn. Đó cũng là đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp sản xuất bia tại Việt Nam. Sau Cách mạng tháng Tám, miền Nam đi trước về sau vẫn chưa được thu về một mối. Phải 2 năm sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, vào năm 1977, Công ty Rượu Bia miền Nam tiếp nhận cơ ngơi này và lấy tên là Nhà máy Bia Sài Gòn. Đến nay, Bia Sài Gòn đã trải qua hơn 140 năm lịch sử - thuộc diện lâu đời nhất trên quy mô toàn cầu, sánh ngang và thậm chí hơn tuổi những hãng bia hàng đầu ở châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ. Một thương hiệu bia “Made in Vietnam” thuần khiết hoàn toàn, sản xuất tại Việt Nam, do người Việt Nam làm chủ, nhưng vẫn đủ sức lan tỏa đến gần 30 quốc gia, lọt vào top 21 thương hiệu Bia hàng đầu thế giới, là thành viên của Học viện Bia Berlin – một trong những cái nôi của văn hóa bia toàn cầu, được mến mộ ghi danh trên từ điển wikipedia bằng nhiều thứ tiếng. Trong phạm vi nội địa, Bia Sài Gòn chiếm 45% tổng lượng bia sản xuất tại Việt Nam, với 8 năm liền vinh dự được nhận danh hiệu “Thương hiệu Quốc gia” cùng rất nhiều những giải thưởng và sự tôn vinh khác.
Ở phía Bắc, một thương hiệu bia cũng đã trải qua 127 năm lịch sử, đó là Bia Hà Nội. Tiền thân của Bia Hà Nội ngày nay là Nhà máy Bia Hommel được thành lập từ năm 1890. Sau nhiều thăng trầm biến đổi cùng lịch sử đất nước, năm 1957, Nhà máy Bia Hommel được Chính phủ tiếp quản và đổi tên thành Nhà máy Bia Hà Nội. Ngày 15/8/1958, chai bia đầu tiên của Nhà máy Bia Hà Nội mang nhãn hiệu bia Trúc Bạch ra đời. Kể từ đó, ngày 15/8 hàng năm trở thành Ngày truyền thống Bia Hà Nội. Ban đầu, sản lượng của Nhà máy chỉ đạt 300 nghìn lít bia/năm đến nay đã đạt trên 100 triệu lít bia/năm, sản lượng toàn Tổng công ty đã đạt trên 600 triệu lít/năm. Hiện nay, Bia Hà Nội – Một nét văn hóa Hà Nội, đã trở thành thương hiệu đồ uống hàng đầu Việt Nam, được đông đảo bạn bè quốc tế biết đến.
Ôn cố tri tân, nhìn lại chặng đường lịch sử của các thương hiệu đồ uống hàng đầu Việt Nam từ xưa đến nay, càng thấy được ý nghĩa to lớn của nền độc lập, tự do mà biết bao thế hệ đã hy sinh xương máu để gây dựng nên. Ý nghĩa đó không chỉ thể hiện ở sự tiến bộ của đời sống xã hội, mà còn ở sự phát triển, lớn mạnh không ngừng của các doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp Đồ uống Việt Nam.

Quang Xuân
 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2479
mod_vvisit_counterHôm qua17525
mod_vvisit_counterTuần này37022
mod_vvisit_counterTuần trước105942
mod_vvisit_counterTháng này273158
mod_vvisit_counterTháng trước395206
mod_vvisit_counterTất cả28506384
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương