Nhà bán lẻ trong nước trước thách thức cạnh tranh của các doanh nghiệp nước ngoài
Thứ bảy, 24 Tháng 5 2014 08:50
Thị trường bán lẻ Việt Nam được coi là một thị trường tiềm năng mà các nhà bán lẻ nước ngoài đang rất quan tâm.
Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã và đang tiếp tục hành trình thâm nhập và chinh phục thị trường Việt Nam. Trong bối cảnh này, các nhà bán lẻ trong nước phải làm gì để cạnh tranh với các nhà bán lẻ nước ngoài?
Thị trường nhiều tiềm năng và thách thức
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Đồ uống Việt Nam, lãnh đạo Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng: Với tổng dân số khoảng 90 triệu người, trong đó, dân số thành thị chiếm 33%, thu nhập GDP bình quân đầu người ngày một tăng, năm 2013 đạt gần 2.000 USD/năm, tổng mức bán lẻ năm 2013 khoảng 2.617 nghìn tỷ đồng (tương đương gần 125 tỷ USD), với mức tăng trưởng bình quân hàng năm những năm gần đây khoảng 15%, cho thấy Việt Nam là một thị trường bán lẻ tiềm năng. Ngay từ trước khi gia nhập WTO, Việt Nam đã cho phép một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam trong lĩnh vực phân phối, trong đó có Tập đoàn Casino của Pháp (với các siêu thị BigC), Metro của Đức (với các trung tâm Metro Cash&Carry). Đến nay, nhiều nhà phân phối lớn của nước ngoài đã mở cơ sở bán lẻ tại Việt Nam, như: Lotte của Hàn Quốc, Aeon của Nhật Bản, Parkson của Malaysia..., và mới đây (ngày 20 tháng  4 năm 2014), Công ty Robinson của Thái Lan đã mở cơ sở bán lẻ đầu tiên tại Hà Nội (Trung tâm mua sắm Robins). Ngoài ra, các tập đoàn bán lẻ lớn của thế giới như Walmart (Mỹ), Carrefour và Auchan (Pháp), Tesco (Anh), Emart (Hàn Quốc)... hiện cũng đang quan tâm đến thị trường Việt Nam.
alt
Người tiêu dùng đi mua sắm tại siêu thị.
Tuy vậy, theo đánh giá của Vụ Thị trường trong nước, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn chủ yếu bị chi phối bởi các kênh phân phối truyền thống, chiếm khoảng 75% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ. Kênh phân phối hiện đại mới chỉ chiếm khoảng 25% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ. Tính đến cuối năm 2013, cả nước có khoảng 850 cơ sở bán lẻ hiện đại (siêu thị, trung tâm thương mại...), trong đó khoảng 7% là của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; khoảng 8.600 chợ, ngoài ra còn hàng nghìn cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng tiện lợi; và khoảng 1 triệu cửa hàng quy mô nhỏ của hộ gia đình với diện tích trung bình khoảng 13 m2.
Hiện nay, các doanh nghiệp phân phối nước ngoài đầu tư vào Việt Nam đều là các tập đoàn, công ty lớn và hoạt động lâu đời trong lĩnh vực bán lẻ, họ có khả năng vượt trội về huy động vốn, kinh nghiệm quản lý so với doanh nghiệp phân phối trong nước. Thêm nữa, trước khi vào Việt Nam, họ đã đầu tư nghiên cứu, tìm hiểu kỹ thị trường trong nước. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực phân phối hàng hóa đều có quy mô nhỏ, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và trình độ quản lý, sức cạnh tranh và khả năng chiếm lĩnh thị trường còn yếu. Thêm vào đó, tính liên kết giữa các doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực phân phối và liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất với doanh nghiệp bán lẻ chưa cao, đầu tư tạo nguồn hàng thiếu ổn định. Tuy vậy, theo chúng tôi đánh giá, doanh nghiệp Việt Nam cũng có những thế mạnh riêng của mình như: am hiểu tâm lý, thói quen của người tiêu dùng trong nước, một số nhà bán lẻ trong nước đã tạo lập được thương hiệu trên thị trường (như Co.opmart, Citimart, Nguyễn Kim…) và đã nắm trong tay mạng lưới bán lẻ rộng khắp, không gặp rào cản về ngôn ngữ, phong tục, tập quán.
Có thể nhận thấy các doanh nghiệp phân phối Việt Nam đã đi sau trong lĩnh vực bán lẻ theo phương thức hiện đại và sẽ phải nỗ lực nhiều để có thể tự khẳng định mình trên thị trường nội địa.
Doanh nghiệp trong nước làm gì để đứng vững trên “sân nhà”?
Theo các chuyên gia kinh tế, để cạnh tranh với đối thủ, các doanh nghiệp Việt phải khẳng định bằng nội lực của mình, đồng thời, tranh thủ học hỏi kinh nghiệm các các doanh nghiệp nước ngoài. Mỗi doanh nghiệp phải chọn cho mình một chiến lược với những giải pháp phù hợp, căn cứ vào mục tiêu, tôn chỉ riêng. Thực tế, các tập đoàn bán lẻ trên thế giới có nhiều lợi thế hơn so với các doanh nghiệp Việt Nam như vốn, công nghệ và kinh nghiệm thương trường… Các doanh  nghiệp trong nước cần lựa sức mà hoạch định chiến lược, nên lựa chọn đối tác phù hợp, khéo léo khi hợp tác liên doanh, liên kết, cân nhắc rất kỹ về tỷ lệ vốn góp. Dù đối tác sẵn sàng góp nhiều hơn, nhưng doanh nghiệp cần khống chế tỷ lệ ở mức phù hợp, phải nắm cổ phần chi phối trong mọi trường hợp, có ràng buộc ngay từ đầu trong hợp đồng liên doanh…
Chia sẻ về sức cạnh tranh khi các nhà bán lẻ nước ngoài vào Việt Nam, anh Chung, một nhà phân phối bia có kinh nghiệm 19 năm kinh doanh cho rằng: Khi hội nhập, các nhà bán lẻ trong nước sẽ gặp khó khăn, các cá nhân đơn lẻ chiến đấu với các tập đoàn nước ngoài thì lại càng khó khăn. Do vậy, các doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung hỗ trợ cho các nhà phân phối, đại lý, siêu thị trong nước thì mới cạnh tranh được. Khi các nhà bán lẻ nước ngoài vào Việt Nam, họ tập trung bán các mặt hàng đồ uống ngoại, tạo nên thói quen tiêu dùng sính đồ ngoại. Nếu chúng ta không chọn được vị trí đẹp tại siêu thị thì sẽ mất khách hàng. Anh Chung cho biết thêm, dần dần các quán cóc, cửa hàng nhỏ lẻ sẽ bị thu hẹp, các siêu thị sẽ phát triển. Tuy nhiên, theo anh Tuấn, một nhà phân phối ở Hà Nội lại cho rằng: Doanh nghiệp nội vẫn có lợi thế hơn về nắm bắt tâm lý, thói quen của người tiêu dùng, doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài vào Việt Nam vẫn chưa thể tác động ngay lập tức tới người tiêu dùng ở các vùng nông thôn được, có chuyển biến cũng phải 5-10 năm nữa. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ trong nước cũng cần chủ động, đưa ra các giải pháp để cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài.
alt
Gian hàng của Hapro tại Hội chợ Xuân 2014.
Với chức năng là cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Công Thương đang nỗ lực hoàn thiện khung khổ pháp lý, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp phân phối, cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Cuối năm 2012, Quy hoạch phát triển mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại cả nước đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đã được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định số 6184/QĐ-BCT ngày 19 tháng 10 năm 2012. Tiếp đó, Bộ đã ban hành Thông tư số 08/2013/TT-BCT ngày 22 tháng 4 năm 2013 quy định chi tiết về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Thông tư số 34/2013/TT-BCT ngày 24 tháng 12 năm 2013 công bố lộ trình thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Các Thông tư này đã quy định rõ hơn thủ tục cấp phép lập cơ sở bán lẻ, cũng như lĩnh vực được thực hiện quyền phân phối, kinh doanh của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Ông Võ Văn Quyền – Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước cho biết, trong thời gian gần đây, Bộ Công Thương đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm giúp các doanh nghiệp trong nước như: Các hội nghị phổ biến pháp luật hướng dẫn việc thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mở cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất; các chương trình xúc tiến thương mại thị trường trong nước như bán hàng Việt về vùng nông thôn, miền núi, khu công nghiệp, khu chế xuất; xây dựng và triển khai thực hiện tại một số tỉnh mô hình liên kết thí điểm cung ứng vật tư nguyên liệu đầu vào và tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp, trang trại, hộ nông dân; triển khai thực hiện Chương trình bình ổn thị trường với thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; nghiên cứu, rà soát để đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm huy động các nguồn lực của xã hội để phát triển, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng thương mại…

Văn Nguyễn

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 







Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay8233
mod_vvisit_counterHôm qua17929
mod_vvisit_counterTuần này58543
mod_vvisit_counterTuần trước113758
mod_vvisit_counterTháng này418424
mod_vvisit_counterTháng trước564494
mod_vvisit_counterTất cả35497892
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương