Thị trường Nước Giải Khát Việt Nam đang tiếp tục phát triển
Chủ nhật, 04 Tháng 1 2015 16:29

Nhằm giúp bạn đọc hiểu thêm về ngành Nước giải khát Việt Nam, Tạp chí Đồ uống Việt Nam xin đăng lại bài phỏng vấn PGS. TS Nguyễn Văn Việt – Chủ tịch Hiệp hội Bia – Rượu – NGK Việt Nam trên Tạp chí KHS (CHLB Đức). 

 Việt Nam với dân số hơn 90 triệu dân, giáp ranh với biên giới Trung Quốc, Lào, Campuchia. Năm 2009, Việt Nam đã phá vỡ rào cản – mức thu nhập bình quân 1.000 USD/ đầu người/ năm và hiện được công nhận là một “quốc gia có thu nhập trung bình”. Năm 2013, GDP của Việt Nam đạt 176 tỷ USD, tương đương với 1.960 USD đầu người/năm. Những số liệu nêu trên cho thấy Việt Nam đang trên đà phát triển và nhiều thành phần kinh tế đã tăng trưởng nhanh chóng trong những năm gần đây. Dưới đây là cuộc phỏng vấn PGS. TS Nguyễn Văn Việt – Chủ tịch Hiệp hội Bia – Rượu – NGK Việt Nam, người am hiểu sâu sắc ngành công nghiệp NGK của Việt Nam, nói về phương thức tăng trưởng, về tình hình hiện tại và viễn cảnh tương lai của ngành này.

alt

Sản phẩm đồ uống tại siêu thị Big C.

PV Arndt Presseburo: Ông đã làm việc trong ngành công nghiệp NGK kể từ khi nền kinh tế ở Việt Nam bắt đầu tăng trưởng trong những năm 1990. Điều gì đã thay đổi kể từ đó?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Vào những năm đó, tại Việt Nam hầu như không có một nhà sản xuất nước giải khát nào lớn. Mọi người hầu như chỉ uống nước đun sôi, có thể pha trộn với một ít xi-rô. Việc tiêu thụ bia bình quân đầu người hàng năm chỉ khoảng hai lít, và uống rượu theo kiểu truyền thống, ví dụ: Uống rượu gạo, và loại rượu này chủ yếu được sản xuất tại nhà. Hơn 30 năm qua ngành công nghiệp Đồ uống có cồn và không cồn tại Việt Nam đã phát triển một cách mạnh mẽ. Vì thế ngành sản xuất bia cũng đặc biệt tăng trưởng trong giai đoạn này và trở thành phân khúc quan trọng trong ngành công nghiệp NGK tại Việt Nam.

PV Arndt Presseburo: Mức tiêu thụ bia trên đầu người hàng năm tại Việt Nam là bao nhiêu? Mức tiêu thụ này đã tăng trưởng như thế nào trong những năm qua, và tại Việt Nam có những nhà máy bia nào lớn?

 PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Tại thời điểm chuyển giao thiên niên kỷ, mức tiêu thụ bia bình quân trên đầu người của người Việt Nam là 10 lít, vào năm 2005 tối đa là 15 lít. Hiện nay, mức tiêu thụ bia trên đầu người khoảng 32 lít. Doanh số tiêu thụ bia hàng năm trong những năm gần đây đã tăng từ 6% đến 8% mỗi năm. Trong những năm tới, chúng tôi kỳ vọng tốc độ tăng trưởng hàng năm khoảng 5% đến 6%. Tốc độ tăng trưởng dự đoán này tương đối thấp là do thực tế phát triển kinh tế ở Việt Nam bị chậm lại. Việt Nam đứng thứ năm hoặc thứ sáu về tiêu thụ bia bình quân đầu người trong khu vực châu Á, sau Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Lào, và  Thái Lan. Hiện nay, tại Việt Nam có hơn 100 nhà máy bia, trong đó có bốn nhà máy bia lớn nhất, chiếm 95% thị phần. Đó là SABECO  42,6%, HABECO 20,4%, Heineken 22,6%, Carlsberg 8,1%, Việt Nam APB (Asia Pacific Breweries Việt Nam) 21%, và các công ty khác  6,3%.

PV Arndt Presseburo: Những nhãn hiệu bia nào bán phổ biến nhất tại Việt Nam?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Đặc biệt phổ biến là các loại bia lager với nồng độ cồn tương đối thấp từ 4 đến 4,5% như bia Sài Gòn, bia Hà Nội và cả mang nhãn hiệu nước ngoài như Tiger, …, vì tại Việt Nam bia chủ yếu được xem như một loại thức uống giải khát. Người dân Việt Nam thường chú trọng đến chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ đúng với sản phẩm bia, mà còn đúng đối với tất cả các loại thức uống và các hàng hóa tiêu thụ khác. Người tiêu dùng rất quan tâm đến chất lượng lẫn giá cả, vì thu nhập của họ thường rất thấp, đặc biệt là người dân ở nông thôn.

PV Arndt Presseburo: Có phải các loại thức uống khác cũng được tiêu thụ chủ yếu tại các tỉnh và thành phố?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Điều này là hoàn toàn chính xác. Nếu như để ý bạn sẽ thấy rằng, 60% dân số nông thôn chỉ chiếm 20% thu nhập quốc gia, điều này cho thấy ngành công nghiệp nước giải khát tại Việt Nam vẫn còn tiềm năng tăng trưởng rất lớn trong tương lai. Trong tương lai người dân nông thôn sẽ có thu nhập cao hơn, giàu hơn hiện tại.

PV Arndt Presseburo: Người Việt Nam quan tâm thế nào đến sản phẩm bia ngoại cao cấp? Phân khúc này có tiềm năng tăng trưởng tại các tỉnh và thành phố?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Nhìn chung, người Việt Nam không phân biệt giữa các loại bia nhập cao cấp và các nhãn hiệu bia trong nước, mà như tôi đã nói ban đầu, người Việt Nam chỉ chú trọng đến chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, theo tôi việc tiêu thụ các loại bia ngoại cao cấp cũng nên được quan tâm cân nhắc để đáp ứng nhu cầu của người có thu nhập cao.

alt

Sản phẩm đồ uống được bày bán tại siêu thị.

PV Arndt Presseburo: Do các nhà máy bia tại Việt Nam nhận biết rõ được tầm quan trọng của chất lượng sản phẩm, và họ cũng mong muốn các sản phẩm của họ được đánh giá cao khi xuất khẩu. Điều này có ánh hưởng đến giá cả xuất khẩu?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Về xuất khẩu, sản lượng bia xuất khẩu hiện chỉ chiếm  xấp xỉ 1% tổng sản lượng bia trong nước, chủ yếu xuất đi các nước Đông Nam Á. Dĩ nhiên là tiềm năng tăng trưởng của thị trường này còn rất lớn. Các nhà máy bia  bia nhà hàng cũng có xu hướng phát triển, quy mô nhỏ.

PV Arndt Presseburo: Những năm gần đây, bia lon đã trở nên khá phổ biến tại Việt Nam. Vì sao ông nghĩ rằng bia lon đang chiếm được vị thế?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Bia lon phát triển mạnh tại Việt Nam vì nó mới được sản xuất tại Việt Nam từ giữa những năm 1990. Ban đầu, mục tiêu chính của việc tung ra sản phẩm bia lon là để chống thất thoát bao bì. Ngoài ra, bia lon còn thể hiện một lối sống phương Tây của người uống bia. Dù cho vì lý do gì chăng nữa thì chúng ta cũng không thể phủ nhận được sự thành công của bia lon tại Việt Nam. Trong 10 năm  gần đây, bia lon  phát triển mạnh với 44,5% doanh số bán bia tại Việt Nam – Do chi phí của bao bì chai thủy tinh khá cao, thị phần của bia chai đã giảm xuống và hiện chỉ chiếm  dưới 41% doanh số bán hàng, Còn lại bia tươi và bia hơi chiếm  14,5% doanh số bán hàng.

PV Arndt Presseburo: mức tiêu thụ bia giữa nam giới và nữ giới có cân bằng nhau không?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: mức tiêu thụ bia giữa nam giới và nữ giới không cân bằng nhau vì văn hóa của người Việt vẫn còn mang đậm nét truyền thống. Ở đất nước của chúng tôi, phụ nữ thường rất ít uống bia rượu. Và tôi thấy rằng truyền thống văn hóa này sẽ thay đổi khá chậm chạp trong tương lai.

PV Arndt Presseburo: Theo ông thì thị trường bia Việt Nam sẽ tăng trưởng thế nào trong tương lai?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Tôi không thấy có lý do gì để mức tiêu thụ bia bình quân trên đầu người của Việt Nam trong vòng 10 năm tới không đạt được 50 lít/năm. Nhất là dân số vùng nông thôn sẽ ngày càng có điều kiện góp phần vào việc tiêu thụ các loại thực phẩm và đồ uống công nghiệp. Theo quan điểm của tôi thì những nhà máy bia nào hiểu rõ tầm quan trọng của chất lượng đối với người tiêu dùng Việt Nam sẽ là người hưởng lợi chính từ sự tăng trưởng này. Với lý do này, tôi thấy các nhà máy bia  quy mô vừa cũng có rất nhiều cơ hội trong tương lai.

PV Arndt Presseburo: Hãy nhìn lại thị trường đồ uống không cồn. Có phải thị trường này được chi phối bởi một số ít các nhà sản xuất?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Vâng, tại Việt Nam có 03 công ty dẫn đầu về đồ uống không cồn: PepsiCo Việt Nam (chiếm xấp xỉ 26% thị phần), Tân Hiệp Phát (chiếm xấp xỉ 23% thị phần, và Coca – Cola (chiếm xấp xỉ 11% thị phần). Mười nhà sản xuất dẫn đầu về đồ uống không cồn tại Việt Nam chiếm khoảng 75% toàn thị phần của cả nước. Khi nhìn về tổng thể bức tranh của thị trường đồ uống không cồn, bạn sẽ thấy rõ rằng, thị trường này đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Năm 2010, doanh số bán hàng đạt gần 32 triệu hectolit, năm 2012 đạt hơn 38 triệu hectolit và năm 2013 con số này lên đến 39 triệu hectolit.

PV Arndt Presseburo: Đồ uống không cồn nào đặc biệt phổ biến tại Việt Nam?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Nước đóng chai, trong đó nước khoáng có ga, chiếm gần 60% doanh thu. Tiếp theo là nước giải khát có ga và nước trái cây không có ga chiếm 35%. Sản phẩm cải tiến như thức uống tốt cho sức khỏe và nước tăng lực chiếm khoảng 5% doanh thu. Phân khúc đang tăng trưởng hiện nay là nước trái cây và đồ uống không có ga, trong khi đó nước ngọt có ga, đồ uống tốt cho sức khỏe và nước tăng lực hiện đang giảm.

PV Arndt Presseburo: Phân khúc đồ uống không cồn nào ông thấy có tiềm năng tăng trưởng trong tương lai?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Tôi thấy chủ yếu là phân khúc nước đóng chai. Hiện nay, khách hàng chính của nước đóng chai vẫn là dân số thành thị, trong khi dân số tại các khu vực nông thôn vẫn còn sử dụng nước tự đun sôi tại nhà là chủ yếu. Một khi dân số nông thôn tăng thu nhập thì nước đóng chai sẽ có cơ hội trở nên phổ biến hơn vì lý do vệ sinh và sức khỏe. Tôi cũng dự đoán rằng, các sản phẩm lành mạnh sẽ có xu hướng tăng trưởng trong tương lai. Những loại đồ uống không cồn đóng chai bổ ích cho sức khỏe, chẳng hạn như nước có bổ sung vitamin, trà hay thức uống giàu chất xơ. Theo tôi thì các loại đồ uống trên rất có tiềm năng tăng trưởng. Cuối cùng, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể kỳ vọng rằng tỷ lệ tăng trưởng của đồ uống đóng chai tại Việt Nam tăng từ 6 đến 8%/năm trong mười năm tới.

PV Arndt Presseburo: Đồ uống không cồn được đóng gói như thế nào?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: 90% được đóng gói bằng chai PET. 10% còn lại chủ yếu được đóng gói bằng chai thủy tinh, và một số lượng nhỏ được đóng gói bằng lon và Keg. Và trong tương lai bao bì bằng chai PET sẽ vẫn tăng.

PV Arndt Presseburo: Hãy quay lại câu hỏi làm thế nào để các đồ uống có chứa lượng cồn cao hơn bia phát triển tại Việt Nam? Ví dụ: Rượu gạo.

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Ở nông thôn, rượu gạo – sản xuất đa dạng tại nhà - vẫn là một trong số những đồ uống có cồn mạnh. Chúng tôi ước tính có khoảng 200 triệu lít rượu gạo được tiêu thụ mỗi năm. Tại các tỉnh và thành phố, rượu gạo cũng  khá phổ biến, khoảng 25 triệu lít rượu gạo được bán mỗi năm. Tổng sản lượng rượu công nghiệp và rượu vang là khoảng 65 triệu lít mỗi năm. Rượu gạo bán chạy nhất trong nước, và nó cũng có tốc độ tăng trưởng cao nhất (hơn 30%).

PV Arndt Presseburo: Việc tiêu thụ rượu vang, rượu vodka, rượu cognac cho thấy sự giàu có của người dân Việt Nam

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Mặc dù doanh số bán hàng thấp hơn đáng kể, rượu vang, rượu vodka, rượu cognac đang tăng trưởng cao. Hiện nay, khoảng 5 triệu lít vodka và cognac được tiêu thụ tại Việt Nam mỗi năm, trong khi tổng lượng rượu tiêu thụ là 13 triệu lít mỗi năm. Lý do để những sản phẩm này tiêu thụ mạnh vì  nó phục vụ cho số người có thu nhập caovì họ mới có khả năng mua những loại rượu đắt tiền này. Khi người ta ăn trong một nhà hàng sang trọng, đi kèm với một ly rượu vang và tiếp theo là một ly cognac để hỗ trợ cho tiêu hóa, sẽ chứng tỏ được địa vị xã hội của họ.

PV Arndt Presseburo: Nếu như các nhà sản xuất nước giải khát tại Việt Nam cần một lời khuyên về tương lai – Thì ông sẽ khuyên họ điều gì?

PGS. TS Nguyễn Văn Việt: Rất đơn giản: Đảm bảo chất lượng, chất lượng, và hơn cả chất lượng. Các công ty muốn tiếp tục thành công tại thị trường Việt Nam cần phải chú trọng hơn nữa đến chất lượng của họ. Điều này bao gồm chú trọng đến khâu nguyên vật liệu, sử dụng các hệ thống kỹ thuật và giải pháp tốt nhất. Và tất nhiên là chất lượng cao phải được đi kèm với phương thức  bán hàng và dịch vụ tốt.

PV Arndt Presseburo: Trân trọng cảm ơn ông!


Phóng viên Arndt Presseburo (thực hiện)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1985
mod_vvisit_counterHôm qua24274
mod_vvisit_counterTuần này144265
mod_vvisit_counterTuần trước120417
mod_vvisit_counterTháng này362979
mod_vvisit_counterTháng trước625431
mod_vvisit_counterTất cả34256870
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương