Cần một góc nhìn khách quan hơn về ngành Đồ uống Việt Nam
Thứ sáu, 04 Tháng 3 2016 11:59
Các sản phẩm ngành Đồ uống cũng là một yếu tố không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người Việt Nam, dù lúc vui, chuyện buồn, lúc gặp mặt, khi chia ly, người ta đều nâng chén, nâng ly để chia sẻ cùng nhau. Trong thời đại hội nhập kinh tế, giao lưu văn hóa hiện nay, ngoài những đồ uống truyền thống hàng nghìn năm như trà, rượu… thì những sản phẩm đồ uống mới du nhập vào nước ta thời kỳ cận đại như bia, nước giải khát cũng đã trở nên hết sức thân thuộc với người dân. Dù là đồ uống truyền thống bản địa hay du nhập giao thoa, đều đã lan tỏa tới mọi ngóc ngách của cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, và tự bao giờ đã gắn liền với nền văn hóa tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta. Đó là một điều tốt đẹp cần được gìn giữ, trân trọng.
alt
Những số liệu cho thấy thực tế khách quan về ngành Rượu, Bia của Việt Nam hiện nay.
Tuy nhiên, bằng cái nhìn phiến diện, không khách quan, thời gian gần đây, có nhiều nguồn dư luận cố ý hay vô tình đã “nói quá” so với thực tế, thiếu căn cứ, cơ sở khoa học, làm tổn hại không chỉ đến sự phát triển của ngành Đồ uống nói riêng, mà còn cho nền kinh tế, an sinh xã hội. Để rộng đường dư luận, dưới đây, chúng tôi sẽ phân tích một số quan điểm dưới góc độ khách quan, đa chiều hơn:
Thứ nhất, phải khẳng định là mức tiêu thụ bình quân rượu bia tính theo đầu người ở Việt Nam hiện nay đang ở mức trung bình thấp so với thế giới. Một số thông tin sai lệch cho rằng con số tiêu thụ đang đứng hàng đầu châu Á, cao trong top thế giới là hoàn toàn suy diễn không có căn cứ thực tế. Theo thống kê của 2 tổ chức uy tín thế giới là Steiner và Canadean năm 2014, Việt Nam có sản lượng bia sản xuất chia bình quân là 34,3 lít/ người/ năm, chỉ đứng thứ 52 trên thế giới, đứng xa phía sau so với Lào, Camphuchia, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Còn theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO năm 2014, mức tiêu thụ cồn nguyên chất bình quân ở Việt Nam là 5-7,4 lít/người/năm, nằm ở mức trung bình thấp (mức 3/6 theo phân loại của WHO).
Thứ hai, việc phòng chống tác hại lạm dụng rượu, bia phải tập trung vào các sản phẩm phi thương mại, bao gồm rượu tự nấu không đảm bảo tiêu chuẩn, rượu bia nhập lậu, đồng thời tăng cường tuyên truyền văn hóa uống đến đông đảo quần chúng nhân dân. Thực tế sản lượng rượu sản xuất công nghiệp hầu như không tăng trong thời gian gần đây, chỉ chiếm 20,5% sản lượng rượu toàn quốc. Gần 80% rượu còn lại là rượu phi thương mại chất lượng kém, do dân tự nấu, hoặc rượu nhập lậu. Đây cũng là nguy cơ chính dẫn đến nhiều hậu quả, cần phải được cơ quan chức năng quản lý, kiểm soát chặt chẽ; xã hội chung tay ngăn chặn, loại bỏ.
Thứ ba, việc tăng thuế Tiêu thụ đặc biệt với rươu, bia phải có lộ trình hợp lý, căn cứ vào tình hình thực tế và có báo cáo đánh giá tác động. Bởi việc điều chỉnh thuế nếu không có sự tính toán kỹ lưỡng thì không hạn chế được tiêu dùng rượu bia mà vô tình tiếp tay cho rượu tự nấu độc hại, rượu bia nhập lậu trốn thuế giá rẻ. Doanh nghiệp sản xuất lâm vào khó khăn, phá sản. Nhà nước không những không tăng thu ngân sách mà còn bị suy giảm. Phải thấy rằng, ngay khi bia, rượu đảm bảo tiêu chuẩn chưa bị áp thuế TTĐB cao, thì thực tế không phải người dân nào cũng mua được để uống thường xuyên. Mức thu nhập của người dân còn thấp, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, miền núi, bởi vậy, thói quen uống rượu tự nấu còn phổ biến tại rất nhiều nơi. Khi tăng thuế TTĐB, giá bán bia, rượu cho người tiêu dùng cũng sẽ tăng, họ sẽ có xu hướng chuyển sang sử dụng sản phẩm khác là rượu tự nấu có giá rẻ hơn, nhưng không đảm bảo an toàn, sử dụng hóa chất độc hại, tác động rất xấu đến sức khỏe của người dân. Về mặt tài chính, mục tiêu quan trọng nhất của việc tăng thuế TTĐB là để tăng thu Ngân sách. Tuy nhiên, đó cũng là lý thuyết, còn thực tế thì thuế TTĐB có thể tăng trong ngắn hạn hoặc trung hạn, nhưng các sắc thuế khác, gồm 9 sắc thuế mà doanh nghiệp đang thực hiện cũng sẽ giảm, dẫn đến tổng số tiền nộp ngân sách cũng sẽ giảm chứ không tăng. Bởi vì sao? Câu trả lời là: Nếu tăng thuế TTĐB, sản xuất bị suy giảm thì doanh thu giảm, số nộp ngân sách cũng giảm theo. Ngoài ra, việc giảm số lượng hàng hóa kéo theo giảm một lượng lớn tiêu thụ lúa gạo cho nông dân và một số nguyên liệu đầu vào khác của việc sản xuất rượu, bia.
alt

Những số liệu cho thấy thực tế khách quan về ngành Rượu, Bia của Việt Nam hiện nay.
Thứ tư, việc dán tem rượu đã và đang gây rất nhiều khó khăn, tốn kém, lãng phí cho doanh nghiệp, trong khi hiệu quả chưa đạt được. Theo cơ quan chức năng, mục tiêu cơ bản của việc dán tem bia sắp tới là để truy xuất nhanh chóng nguồn gốc từng sản phẩm bia lưu thông trên thị trường. Tuy nhiên, thực tế là với sản lượng bia hàng năm như hiện nay, để dán mỗi sản phẩm bia 1 con tem, chúng ta sẽ mất gần 3.000 tỷ đồng để in tem, chưa kể chi phí trang bị, vận hành máy in tem. Và nếu quản lý không tốt sẽ là cơ hội cho những kẻ làm “hàng giả giá rẻ” phát triển. Bởi vì trước đây nếu muốn làm giả một sản phẩm bia phải làm 3 khâu: Bao bì giả, nhãn giả, nắp giả, còn bây giờ chỉ cần tập trung làm tem giả mà thôi. Ngoài ra, việc dán tem cũng gây khó khăn cho dây chuyền sản xuất của các nhà máy bia vì sự không đồng bộ giữa các dây chuyền. Về mặt mỹ quan và tiện ích của sản phẩm cũng giảm sút. Hơn nữa, các sản phẩm bia hiện nay đều có đăng ký tiêu chuẩn, quản lý theo mã vạch… nên việc dán thêm một tem phụ là thừa. Và theo cơ quan quản lý thị trường thì thực tế mặt hàng bia rất ít hàng giả, hàng lậu. Bởi vậy, phải bỏ ra một khoản tiền khổng lồ như thế để dán tem bia, là việc làm không cần thiết, chỉ thêm gánh nặng cho doanh nghiệp.
Thứ năm, những thứ tệ nạn xã hội như bạo hành gia đình, tai nạn giao thông, bệnh tật là sự tổng hòa của rất nhiều nguyên nhân, chứ không phải chỉ riêng rượu bia. Hiệp hội và các doanh nghiệp ngành Đồ uống luôn khuyến cáo, vận động người tiêu dùng sử dụng hợp lý, tránh lạm dụng rượu bia. Nếu thực hiện đúng khuyến cáo đó, thì ngược lại, rượu bia rất có lợi cho sức khỏe. Nhiều nghiên cứu của các chuyên gia, tổ chức uy tín trên thế giới đã chỉ ra rằng: Sử dụng mỗi ngày 1 lon bia, hay 1 ly rượu vang, sẽ rất tốt cho hệ tuần hoàn, tiêu hóa, thần kinh… Những thông tin này chúng ta có thể dễ dàng tìm kiếm trên mạng internet, và ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong thời gian qua.
Ngoài ra, số liệu của Tổng Cục thống kê cho thấy, nộp ngân sách toàn ngành Bia - Rượu - NGK Việt Nam năm 2015 là 30.612 tỷ đồng, tăng 18,73% so với năm 2014. Và liên tục trong các năm từ 2011 đến 2015, con số tăng trưởng này luôn ở mức rất cao, có năm lên tới 25,4%  như năm 2013 so với 2012. Bên cạnh việc đóng góp cho ngân sách Nhà nước và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động trực tiếp và gián tiếp, các doanh nghiệp trong ngành cũng tích cực tham gia các hoạt động từ thiện xã hội, với hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Điển hình là phong trào Chung tay vì cộng đồng của SABECO; Nhà tình nghĩa của HABECO; Lục lạc Vàng của Tân Hiệp Phát, Uống có trách nhiệm của Công ty TNHH Nhà máy Bia Việt Nam…
Đó là những đóng góp cụ thể, nổi bật của ngành Đồ uống mà chúng ta cần ghi nhận, từ đó có sự đánh giá, nhận định đúng đắn, công tâm hơn về ngành. Đó cũng là một cách thể hiện tư tưởng bình đẳng, tiên tiến, cùng nhau nỗ lực xây dựng nền kinh tế đất nước vững mạnh,  xã hội an sinh trong thời đại mới.

PV


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 







Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay15
mod_vvisit_counterHôm qua14846
mod_vvisit_counterTuần này46035
mod_vvisit_counterTuần trước102679
mod_vvisit_counterTháng này176229
mod_vvisit_counterTháng trước395206
mod_vvisit_counterTất cả28409455
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương