Ngày Xuân xem đấu Cờ người ở Hà Tĩnh
Thứ ba, 01 Tháng 3 2016 10:33
Trong dịp Tết đến Xuân về là dịp để người dân nghỉ ngơi và hòa nhập với những trò chơi dân gian đặc sắc. Trong đó có trò chơi đấu “Cờ người”, trò chơi này không đơn thuần giải trí mà còn mang đầy tinh thần thể thao trong một cuộc đấu trí đậm bản sắc dân tộc.
Cờ người thực chất là môn cờ tướng do người đóng thế. Chơi cờ tướng là chơi trên bàn cờ. Ba mươi hai quân cờ bằng gỗ, sừng, hay ngà tiện tròn, đường kính khoảng 2cm, dày khoảng 1cm. Chơi cờ người cũng vẫn là luật lệ của cờ tướng. Nhưng quân cờ là người thật, bàn cờ là một sân, bãi rộng đủ nước đi cho 32 quân cờ và đông đảo người xem.
alt
Đấu cờ người ở Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh).
Điều đáng nói ở đây là tinh thần thi đấu và sự hiếu thắng của các thế hệ từ già đến trẻ rất đáng yêu. Ở đâu, chúng ta cũng nghe được những bình luận, phân tích về những trận đấu sắp diễn ra. Đặc biệt, khi các cầu thủ bước vào vòng loại thì sự phấn khích của cổ động viên lên đến đỉnh điểm. Những dự doán, chiến thuật, điểm yếu, thế mạnh của đối phương được mổ xẻ nhằm góp ý cho cầu thủ trực tiếp thi đấu.
alt
Ảnh minh họa từ internet.
Đấu Cờ người ở quê tôi thường diễn ra vào ngày mùng 2 đến mùng 3 Tết. Tùy thuộc vào từng vùng dựa trên luật chung, nhưng ở một số địa điểm như: Thịnh Lộc (Lộc Hà), Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên), Tân Giang (TP Hà Tĩnh)... thì cầu thủ thi đấu trực tiếp đăng ký với Ban tổ chức. Tùy theo số lượng cầu thủ thi đấu ít hay nhiều, Ban tổ chức sẽ chia ra các vòng loại và cuối cùng lấy 2 người xuất sắc nhất để vào chung kết. Khi diễn ra các trận đấu, người dân kéo đến rất đông để cổ vũ.
Đấu cờ người được chuẩn bị chu đáo trước khoảng một tháng. Trước tiên phải tìm sân, bãi để làm bàn cờ. Tiếp đến là tuyển người. Những người được chọn làm quân cờ phải là những trai thanh gái lịch, con cái của những gia đình có nền nếp được dân làng quý trọng. Số lượng cần thiết là 16 nam, 16 nữ. Trong số này phải chọn ra hai tướng: Một nam, một nữ gọi là tướng Ông và tướng Bà. Ngoài ra, không thể thiếu người thứ 33 là tổng cờ (trọng tài) trực tiếp giúp ban giám khảo theo dõi cuộc đấu. Ba người này (tổng cờ và hai tướng) là thuộc loaị gia đình khá giả, phong lưu. Chọn xong, tổng cờ họp hai đội nam, nữ thông báo về trang phục, dặn dò về phong thái trong lúc làm nhiệm vụ quân cờ. Các quân cờ người thường mặc trang phục chỉnh tề, thống nhất. Hai đội mặc hai bộ trang phục giống nhau nhưng có màu sắc khác nhau, có thêu biểu tượng quân cờ mình thủ vai trước ngực và sau áo để người xem dễ theo dõi.
alt
Một góc của trận đấu cờ người.
Cờ người diễn ra trong không khí tưng bừng của ngày Xuân. Tiếng chiêng, trống khua liên hồi. Cờ xí, võng lọng bay phấp phới trong nắng xuân hồng, cùng với áo mão làm sống lại hình ảnh triều đình thời phong kiến. Trước khi vào vị trí, cả đội cờ múa theo tiếng trống. Sau một hồi trống dài, đại diện hai đội mặc áo dài, khăn xếp, tay cầm một cây cờ đuôi nheo ngũ sắc nhỏ để chỉ huy trận đấu xuất hiện giới thiệu danh tính từng “quân cờ”. Cứ thế, cuộc đấu diễn ra trong không khí tưng bừng của ngày hội.
Cờ người góp phần tô điểm thêm cho lễ hội ngày xuân thêm sôi động, lại có giá trị về mặt văn hóa. Hy vọng trò chơi dân gian tao nhã này sẽ được duy trì ở các vùng quê trong cả nước.

Lê Ba
 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay8856
mod_vvisit_counterHôm qua13154
mod_vvisit_counterTuần này8856
mod_vvisit_counterTuần trước106421
mod_vvisit_counterTháng này132041
mod_vvisit_counterTháng trước475433
mod_vvisit_counterTất cả28840700
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương