Thế nào là bệnh viêm xoang do nấm?
Thứ năm, 05 Tháng 5 2016 15:01
Người mắc bệnh do hít phải nấm ở   trong đất, không khí, theo bụi bám trên đồ vật. Mùa xuân hè nóng ẩm, nấm phát triển nhiều nên nguy cơ mắc bệnh càng cao.
Nấm gây bệnh viêm xoang như thế nào?  
Các loại nấm có ở ruộng vườn, theo gió bụi khuếch tán trong không khí, rồi bám trên bề mặt các đồ vật, cây lá…Nếu bạn hít phải các bào tử nấm, chúng vào mũi, họng phát triển và gây bệnh. Như vậy, mọi người nếu không biết cách tự bảo vệ đều có thể bị viêm xoang do nấm. Trong đó những người dễ mắc bệnh hơn là: người sản xuất nông nghiệp, làm vườn, công nhân ở các nông lâm trường, người làm các nghề phải thường xuyên tiếp xúc với lúa, ngô, đậu, lạc, mía, cói, rau quả… Những bệnh nhân  mắc một số bệnh như: viêm tắc lỗ thông mũi xoang do viêm xoang mạn tính, polype mũi xoang, dị vật trong mũi xoang…cũng dễ bị viêm xoang do nấm. Ngoài ra người bị suy giảm miễn dịch như mắc các bệnh tiểu đường, bệnh về máu, dùng thuốc corticoide kéo dài, dùng kháng sinh kéo dài, điều trị bằng hóa chất, dùng thuốc ức chế miễn dịch…đều có nguy cơ mắc bệnh. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều, nấm mốc phát triển, không khí ô nhiễm, nhiều bụi bặm thì nguy cơ mắc bệnh càng cao. Các nhà chuyên môn cho biết: trong cơ thể người, mỗi bộ phận dễ cảm thụ với một số loại nấm nhất định. Theo đó ở xoang thường do nấm Aspergillus fumigatus gây bệnh. Tuy nhiên vẫn có thể gặp cả loại nấm khác cũng gây viêm xoang, nhưng ít gặp hơn. 
Các dạng bệnh viêm xoang do nấm thường gặp
Viêm xoang dị ứng nấm
Ở bệnh nhân có dị ứng kèm viêm xoang mạn tính thường có nhiều xoang bị bệnh. Khi mổ xoang, các chất màu nâu hay xanh đen được lấy ra từ xoang. Đây là  chất nhầy dị ứng (allergic mucin). Chất mucin nhầy dị ứng và polype có thể hình thành một khối vôi hóa gây tắc nghẽn dẫn lưu xoang lâu dài. Cho nên, viêm xoang do vi khuẩn có thể kết hợp với viêm xoang do nấm. Xương bị ăn mòn xương, phá vỡ thành xoang, đôi khi gây rò những chất trong xoang vào hốc mắt hay lên não
Chụp cắt lớp thấy viêm một hay nhiều xoang. Có sự hiện diện của mucin dị ứng lúc nội soi hay phẫu thuật. Tìm thấy sợi tơ nấm trong nhầy mucin khi soi tươi hay cấy. Bệnh thường hay tái phát.
alt
U nấm xoang
U nấm xoang thường được điều trị nội khoa do tắc nghẽn mũi, viêm mũi xoang mạn, đau mặt, hay bị ảo khứu. Bệnh này hay gặp ở xoang hàm. Polype mũi và viêm mũi xoang vi khuẩn có thể kết hơp với u nấm xoang. Tác nhân gây bệnh  hàng đầu gây u nấm xoang là nấm A.fumigatus.
Chẩn đoán u nấm xoang dựa vào: hình ảnh mờ xoang trên phim chụp cắt lớp vi tính (CT) cùng với những đám vôi hóa, thường gặp nhất là xoang hàm. Mỏ xoang thấy có chất mủ nhầy như pho mát hay đất sét trong lòng xoang. Niêm mạc xoang có phản ứng viêm mạn không u hạt với nhiều mức độ khác nhau. Không có sự xâm lấn nấm vào niêm mạc cũng như mạch máu hay xương. Chụp CT phát hiện sự ăn mòn xương do áp lực hơn là do sự xâm lấn.
Viêm xoang do nấm xâm lấn cấp tính
Dạng bệnh này gọi là bệnh lý nấm mucor não mũi. Bệnh đặc trưng bởi viêm mũi xoang và những vết loét hay vẩy ở vách ngăn hay khẩu cái cứng bị hoại tử đen nhưng không đau. Nếu không điều trị sớm, nấm có thể lan truyền nhanh chóng bằng đường mạch máu gây tử vong trong vài ngày. Bệnh thường gặp trên những bệnh nhân bị bệnh tiểu đường, bệnh nhân được điều trị ức chế miễn dịch, đôi khi là người khỏe mạnh bình thường trước đó. Tác nhân gây bệnh là nấm Mucorales và A.fumigatus. Bệnh thường gặp ở bệnh nhân bị AIDS, lupus ban đỏ hệ thống, bệnh nhân được điều trị ức chế miễn dịch (ung thư hay ghép tạng) kèm theo sốt, ho, chảy máu mũi.
Viêm mũi xoang do nấm xâm lấn u hạt
Dạng bệnh viêm xoang này là một hội chứng viêm mũi xoang mạn khác lạ kèm với lồi mắt, thường lồi mắt một bên, được gọi là viêm mũi xoang do nấm yên lặng. Nguyên nhân gây bệnh là do nấm A.flavus. Nếu không phẫu thuật kịp thời, nấm có thể xâm lấn vào hốc mắt, màng cứng, não.
Viêm mũi xoang do nấm xâm lấn mạn tính
alt
Dang bệnh này thường diễn biến mạn tính, sự tích tụ sợi tơ nấm như u nấm, kèm với hội chứng đỉnh hốc mắt. Hội chứng đỉnh hốc mắt gây hạn chế vận động nhãn cầu và giảm thị lực. Khi thám sát đỉnh hốc mắt và sinh thiết thấy sự xâm lấn mạch máu của phân tử nấm, sự  xâm nhập viêm mạn tính rải rác và hoại tử mô. Bệnh nhân thường tử vong khi nấm xâm lấn vào xoang hang. Bệnh này có thể bắt đầu từ một u nấm và xâm lấn, do hậu quả của việc ức chế miễn dịch kết hợp tiểu đường hay điều trị corticoid kéo dài. Tác nhân gây bệnh là nấm A.fumigatus.
Dấu hiêu phát hiện bệnh là gì ?
Viêm xoang do nấm là một dạng của bệnh viêm xoang nên nó có đầy đủ các triệu chứng của bệnh viêm xoang mạn. Bệnh nhân thường có các dấu hiệu: nghẹt mũi, chảy dịch, cảm giác vướng họng, đau rát họng, hay khạc và khịt mũi, ho khan, đau đầu, có thể thấy phù mặt, ảo khứu, bệnh nhân cảm thấy mùi hôi từ mũi, suy giảm khả năng ngửi mùi. Nội soi có thể phát hiện polype mũi, xuất tiết mũi, các mảnh vụn nấm. Chụp cắt lớp vi tính CT thấy đậm độ khối mô mềm có những vùng vôi hóa không đồng nhất, đôi khi có hủy xương hay xâm lấn nội sọ và hốc mắt, hình ảnh bóng khí trong xoang.
Điều trị như thế nào?
Nguyên tắc điều trị viêm xoang do nấm là cần lấy sạch nấm trong xoang, đồng thời bơm rửa thuốc chống nấm, đặt thuốc chống nấm, giải quyết những nguyên nhân gây bít tắc xoang như cắt polyp, quá phát cuốn mũi giữa, vẹo vách ngăn.      Nếu điều trị nội khoa không hiệu quả cần kết hợp phẫu thuật và điều trị kháng sinh chống nấm để có hiệu quả tốt hơn.
Phẫu thuật triệt căn được thực hiện nhằm lấy sạch tổ chức nấm trong xoang và các tổ chức viêm, rửa sạch các bào tử nấm còn nằm trong xoang, đặt thuốc chống nấm mới có thể khỏi bệnh. Cần sử dụng thuốc chống nấm sau phẫu thuật để loại bỏ nốt các bào tử nấm còn sót lại trong xoang. Có thể dùng tiếp tục các loại thuốc từ thảo dược có khả năng kháng nấm để phòng ngừa tái phát viêm mũi xoang do nấm.

BS. Phạm Văn Thân

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 



 



 




Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay10936
mod_vvisit_counterHôm qua13844
mod_vvisit_counterTuần này80509
mod_vvisit_counterTuần trước95973
mod_vvisit_counterTháng này290199
mod_vvisit_counterTháng trước465255
mod_vvisit_counterTất cả27711986