Khởi động lại việc lấy ý kiến về dự thảo Luật phòng chống tác hại của rượu, bia
Thứ ba, 07 Tháng 6 2016 11:09
Đến nay, Bộ Y tế lại có giấy mời Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam họp trao đổi về nội dung dự án Luật phòng chống tác hại của rượu, bia.
Có thể nói quá trình dự thảo và trao đổi ý kiến về Luật này tuy đã tiến hành nhiều lần, song vẫn còn vướng mắc ở những điểm được cho  là “mấu chốt” thể hiện sự khác nhau về nhận thức của những người làm luật và đối tượng bị luật chi phối (các doanh nghiệp sản xuất rượu, bia). Người viết bài này xin có một số ý kiến tham góp trên cơ sở tổng hợp, phân tích những ý kiến bước đầu vào  dự thảo luật lần này  (dự thảo 28/4/2016) của một số doanh nghiệp sản xuất rượu,  bia có quy mô lớn gửi cho Hiệp hội tổng hợp.
alt
Trước hết về tên của dự thảo Luật. Dự  thảo lấy tên là Luật phòng chống tác hại của rượu, bia. Ai cũng biết việc sử dụng bất cứ thức gì quá mức đều có thể gây tác hại, ngay đó là cơm ăn, uống nước. Ngoài ra, cho đến nay chưa có nước nào trên thế giới nói bia là có hại và áp dụng các biện pháp cấm sử dụng bia. Sử dụng rượu, bia trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng đã trở thành nét văn hóa ẩm thực của mỗi dân tộc. Nhiều nghiên cúu khoa học đã chứng minh nếu sử dụng ở mức độ hợp lý rượu, bia còn mang lại tác dụng tích cực cho sức khỏe con người. Nếu lấy tên luật là Luật phòng chống tác hại của rượu, bia chả khác nào khẳng định rượu, bia là hoàn toàn có hại. Nếu vậy phải cấm sử dụng chúng dưới bất cứ hình thức nào! Nếu vậy thử hỏi trong các hoạt động ngoại giao có cấm được không? Trong các ngày hiếu hỷ của gia đình, của dân tộc có cấm sử dụng rượu, bia được không? Giả sử như luật có cấm thì liệu có đi vào thực tế đời sống được không? Có cấm được không? Trên thế giới đã có những nước cấm rượu một thời gian rồi lại phải bãi bỏ vì nó trái với thực tế khách quan và nhu cầu tất yếu của đời sống  xã hội loài  người...Bởi vậy, các doanh nghiệp kiến nghị sửa lại tên Luật là Luật phòng chống tác hại của lạm dụng rượu, bia. Điều này không chỉ thể hiện tính khoa học, tính thực tiễn cao, mà còn đúng với tinh thần Quyết định 244/QĐ-TTg ngày 12/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020, trong đó đề cập việc “nghiên cứu, xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia” (tiết b, khoản 4, mục III Quyết định 244).
Trên cơ sở trả lại đúng tên, thì phạm vi điều chỉnh của Luật cần tập trung trước hết vào những giải pháp nhằm giảm thiểu tác hại của lạm dụng rượu, bia đối với sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội, quan trọng nhất là thong tin, giáo dục, truyền thông để nâng cao nhạn thức cảu  người dân về tác hại của lạm dụn rượu, bia, hướng tới việc xây dựng phong cách sử dụng rượu, bia có văn hóa, có trách nhiệm. Cùng với đó thì đối tượng điều chỉnh của Luật ở đây là người sử dụng rượu bia quá mức, sử dụng bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu (được gọi là “lạm dụng” rượu, bia) , chứ không phải như dự thảo  Luật đưa ngay biện pháp giảm nhu cầu sử dụng, kiểm soát nguồn cung rượu, bia là những phạm vi điều chỉnh chính và sản phẩm rượu, bia là những đối tượng trực tiếp phải điều chỉnh. Điều này không khác nào việc đưa ra những biện pháp nhằm hạn chế phát triển một ngành kinh tế quan trọng của đất nước, đóng góp cho ngân sách hàng năm khỏang  30 nghìn tỷ đồng, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, đáp ứng thỏa mãn nhu cầu cần thiết của người dân, hạn chế tối đa tình trạng nhập khẩu rượu bia ngoại, tiết kiệm ngoại tệ cho ngân sách...Tính thiên lệch trong mục tiêu xây dựng luật, hay là cách tiếp cận thiếu đồng bộ, một chiều của những người dự thảo (chỉ tiếp cận trên giác độ sức khỏe cộng đồng, nhưng  giải pháp lại không khách quan, khoa học, hiệu quả) đã làm cho dự thảo luật kéo dài, không đạt được  những yêu cầu tối thiểu của luật là có tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi, giải quyết được vấn đề không chỉ trong ngắn hạn mà còn định hướng chuẩn xác cho dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, tạo một hành lang pháp lý để quản lý hiệu quả xã hội và phát triển kinh tế đất nước.
Vì vậy, các doanh nghiệp kiến nghị cùng với việc sửa lại tên luật như đã ghi trong Quyết định 244,  thì phạm vi điều chỉnh chỉ nên là “ Luật này quy định các biện pháp phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia và đồ uống có cồn khác (trong luật này gọi chung là rượu, bia) bao gồm các biện pháp giảm tác hại của lạm dụng rượu, bia và bảo đảm nguòn lực cho phòng chống tác hại của lạm dụng rượu,, bia”. Nếu không được như vậy, có thể chấp nhận như sau “Luật này quy định các biện pháp phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia và đồ uống có cồn khác (trong luật này gọi chung là rượu, bia) bao gồm các biện pháp giảm lạm dụng, kiểm soát nguồn cung sản phẩm rượu phi thương mại và các biện pháp giảm tác hại của lạm dụng rượu, bia và bảo đảm nguồn lực cho phòng chống tác hại của lạm dụng rượu, bia.
Đó là hai vấn đề mấu chốt nhất để khai thông tiến trình xây dựng luật.
Về các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng, kiểm soát nguồn cung cấp  rượu, bia (tên Chương II và Chương III): Như nêu trên, sử dụng rượu, bia đã là nhu cầu khách quan của con người nên không thể nói giảm nhu cầu sử dụng được, mà chỉ hướng vào kiểm soát việc sử dụng rượu, bia sao cho có văn hóa, khoa học, tránh lạm dụng và qua đó tự nó điều chỉnh nhu cầu sử dụng. Sản xuất rượu, bia được quản lý nhà nước bằng quy hoạch phát triển ngành. Khi xây dựng quy hoạch các bộ, ngành đã phối hợp làm việc, trao đổi, đánh giá cung cầu rượu,  bia trong giai đoạn quy hoạch và định hướng giai đoạn tiếp theo (thường là 10 năm). Đó chính là biện pháp quản lý cung cầu của nhà nước. Đồng thời, chúng ta không đặt vấn đề kiểm soát việc sử dụng hợp lý, khoa học, có văn hóa rượu, bia mà cần kiếm soát tình trạng lạm dụng rượu bia của con người. Ngoài ra, sản phẩm thường gây hại cho người sử dụng chủ yếu là rượu không rõ nguồn gốc, rượu phi thương mại, nên chúng mới là đối tượng cần phải kiểm soát. Do vậy, đề nghị gộp hai Chương lại và lấy tên chung là “Các biện pháp kiểm soát lạm dụng rượu, bia” . Một phương án khác là vẫn duy trì 2 chương, những Chương II sửa từ “ Các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng rượu, bia” thành “Các biện pháp thông tin, giáo dục, truyền thông về tác hại của lạm dụng rượu, bia” ; còn Chương III sửa từ “Các biện pháp kiểm soát nguồn cung cấp rượu, bia” thành “Các biện pháp kiểm soát lạm dụng rượu, bia” để vừa đúng mục tiêu của luật này, vừa phù hợp thực tế và không gây chồng chéo chức năng nhà nước.
Hiện nay chúng ta đã có các Luật doanh nghiệp, Luật đầu tư, Luật thương mại, Luật quảng cáo, Luật an toàn thực phẩm, Luật giao thông đường bộ...Trong các luật đó đều đã có những quy định liên quan tới sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, sử dụng rượu, bia...Vì vậy, trong luật này không nên có những quy định chồng chéo hoặc quy định mới thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chuyên ngành, mà nên áp dụng, tuân thủ các quy định pháp luật đã có. Trong trường hợp cần thiết thì kiến nghị bổ sung trong luật chuyên ngành. Theo Luật đầu tư và Luật doanh nghiệp, bia không phải là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, vì vậy trong mục 1, Điều 9, Chương III của dự thảo luật nói về các biện pháp quản lý sản xuất, kinh doanh rượu, bia lại đưa bia là hàng hóa kinh doanh có điều kiện là không đúng, đề nghị loại bỏ. Đồng thời bia không phải mặt hàng cấm quảng cáo mà được quảng cáo theo luật định. Thêm nữa, cần bỏ cách viết ghép “rượu, bia từ 15 độ ...”mà phải viết “bia, rượu từ 15 độ...”mới đúng thực chất và chính xác, tránh hiểu lầm. Có những  điều phải qua thực tế làm thử, rút kinh nghiệm, đánh giá tác động rồi mới đưa vào luật được, ví dụ như Điều 6 của dự thảo quy định in cảnh báo sức khỏe trên bao bì trực tiếp đựng rượu, bia. Đề nghị bỏ quy định này mà tuân theo các quy định ghi nhãn hàng hóa hiện hành./.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay135
mod_vvisit_counterHôm qua14876
mod_vvisit_counterTuần này76447
mod_vvisit_counterTuần trước110031
mod_vvisit_counterTháng này186478
mod_vvisit_counterTháng trước475433
mod_vvisit_counterTất cả28895137
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương