Tăng tốc liệu có đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm?
Thứ ba, 11 Tháng 10 2016 15:00
Để trả lời câu hỏi này, PV Anh Tú đã có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn - Trưởng phòng Kinh tế quốc tế - Viện Nghiên cứu Kinh tế và chính trị thế giới xung quanh vấn đề này.
PV: Năm 2016, chúng ta đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,7%. Tuy nhiên, qua kết quả 6 tháng đầu năm và đến thời điểm này cho thấy tốc độ tăng trưởng chưa đạt mục tiêu đề ra. Dường như năm nay có nhiều khó khăn hơn so với năm trước, thưa ông?
Ông Bùi Ngọc Sơn: Nhìn vào nguồn lực cho tăng trưởng quốc gia từ con đường ngân sách thì chúng ta thấy ngân sách từ nay trở đi, thậm chí từ năm ngoái là đã rất khó khăn. Thứ nhất là, dầu lửa chúng ta hy vọng 100 đô la Mỹ/thùng thì giờ chỉ 40-50 đô la Mỹ/thùng rất khó khăn. Thứ hai là, vấn đề ODA, trước chúng ta vay dễ dàng mà chưa phải đi trả nợ, nay ODA bị cắt giảm, trong khi đó lại phải trả nợ. Thứ ba là, khu vực bất động sản trước đây tăng giá mạnh, chính quyền địa phương, chính quyền trung ương có nguồn thu vào để chi tiêu, nhưng giờ cũng không còn nữa. Con đường ngân sách cũng giảm nhiều, rất khó khăn. Còn con đường thứ hai cũng quan trọng là nguồn tài nguyên. Trước đây dựa vào đấy để phát triển, thì vấn đề tín dụng từ khu vực ngân hàng. Hệ thống ngân hàng chúng ta cũng rất yếu, nợ xấu khổng lồ đi cùng với bất động sản không giải quyết được. Chúng ta có xây dựng VAMC để cố tình giải quyết, nhưng 2-3 năm nay, không tạo ra thị trường, cho phá sản nhanh chóng và giải quyết phá sản nhanh chóng thì không giải quyết vấn đề gì. Nợ xấu còn đấy thì ngân hàng lấy đâu ra tiền. Khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm rất lớn, hưởng nhiều tài nguyên quốc gia mà không sản xuất ra nhiều, tạo ra hiệu quả. Khu vực tư nhân, đóng vai trò tạo công ăn việc làm rất nhiều thì không được chăm chút gì hết, càng ngày càng yếu đuối đi…
“Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện 1576/CĐ-TTg về thúc đẩy hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016. Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 8 tháng qua, nền kinh tế tiếp tục đà phục hồi và phát triển. Lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Các cân đối lớn về tài chính, tiền tệ, tín dụng cơ bản được bảo đảm. Thanh khoản của hệ thống ngân hàng dồi dào, mặt bằng lãi suất tiếp tục duy trì được sự ổn định; lãi suất cho vay có xu hướng giảm. Tỷ giá ổn định, dự trữ ngoại hối tăng. Tuy nhiên, tình hình sản xuất, kinh doanh trong nước còn khó khăn; tăng trưởng của cả ba khu vực kinh tế công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ đều thấp hơn cùng kỳ; xuất khẩu tăng chậm lại. Trong khi đó, kinh tế thế giới được dự báo phục hồi chậm, tăng trưởng kinh tế và thương mại toàn cầu giảm, giá một số hàng hóa cơ bản và dầu thô vẫn ở mức thấp”
PV: Theo Tổng cục Thống kê, 8 tháng qua, tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước ước đạt 112 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước. Khả năng năm nay sẽ khó hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 10%. Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến tăng trưởng từ đầu năm đến nay đạt thấp?
Ông Bùi Ngọc Sơn: Theo tôi là sai lầm về mặt chính sách, về tỷ giá, chúng ta biết cách đây 2 năm thì Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và Ngân hàng Trung ương châu Âu họ đã làm cho đồng tiền giảm giá 25-30%. Hai thị trường châu Âu và Nhật Bản lại chiếm 30% tổng xuất khẩu của Việt Nam, mà xuất khẩu của Việt Nam lại giải quyết đến 60-70% GDP của nước mình. Lúc đấy chúng tôi đã cảnh báo, nếu chúng ta không điều chỉnh lại tỷ giá theo hướng phá giá đồng tiền Việt Nam thì chúng ta sẽ không thể cạnh tranh nổi tại 2 khu vực này, càng ngày sẽ khó khăn lên. Các đồng tiền khác cũng là đối thủ cạnh tranh của chúng ta, đặc biệt là Trung Quốc họ cũng điều chỉnh mạnh mẽ. Indonesia, Malaysia cũng điều chỉnh đồng tiền của họ.
Trong khi chúng ta cứ cố gắng neo cứng nhắc để giữ cho nó ổn định, càng ổn định càng phấn khởi thì đấy là sai lầm. Nhìn Trung Quốc và Nhật Bản, người ta đều dùng món đòn phá giá đồng tiền rất mạnh khi gia nhập WTO. Chúng ta không phá giá đồng tiền mạnh trước khi gia nhập WTO là hành động không thông minh. Thứ hai, chúng ta lại neo tỷ giá quá cứng và kéo dài là sai lầm, nhưng đã vào tình thế cả châu Âu ECB, Nhật Bản phá giá mà ta lại tiếp tục cố giữ thế thì đấy là sai lầm nghiêm trọng về chính sách tỷ giá. Hậu quả bây giờ chúng ta thấy, xuất khẩu kém dần đi. Nhìn vào khu vực doanh nghiệp, đặc biệt khối xuất khẩu hàng may mặc, chi phí  ký hợp đồng của chúng ta cao hơn 20-30% so với các đối thủ cạnh tranh như vậy làm sao có thể xuất khẩu được.
PV: Các doanh nghiệp cũng rất mong muốn chúng ta giảm giá đồng tiền Việt Nam để có thể đẩy mạnh về xuất khẩu? Ông thấy thế nào?
Ông Bùi Ngọc Sơn: Chúng ta phải chấp nhận lựa chọn đau đớn hôm nay để tạo ra thế lớn cho Quốc gia lâu dài, hay không chịu đau đớn để rồi cứ lịm dần đi. Lẽ ra, chúng ta phải nhìn việc này từ trước, nhưng không làm, bây giờ chúng ta rơi vào thế quá khó. Nếu phá giá thì nợ nần tăng lên, các doanh nghiệp không trả nợ được, lạm phát tăng mạnh. Nhưng tôi nghĩ là chấp nhận đau đớn hôm nay thì có thế tốt trong tương lai thì có chương trình để làm. Đó là hạn chế vay nước ngoài, tích góp trả bớt đi, còn nếu không làm thì chúng ta chấp nhận như này thôi.
alt
Chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn.
Ta biết xuất khẩu giải quyết 60-70% GDP thì phải làm sao kích hoạt hệ thống sản xuất, xuất khẩu thì mới đem về đơn hàng, công ăn việc làm, lúc bấy giờ mới tạo ra thị trường trong nước. Trong khi hướng đó không làm, doanh nghiệp người ta không có cơ hội thì vay tiền làm gì? Chưa kể lãi suất chúng ta cao hơn nước khác, không thể hạ được vì nợ xấu như thế.
PV: Trong tương quan với kinh tế thế giới, ông dự báo, năm nay kinh tế của Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng nào?
Ông Bùi Ngọc Sơn: Mục tiêu ta đặt ra 6,7% đến bây giờ thì tôi nghĩ là không đạt mục tiêu. Hết quý 2 mới đạt 5,52%  thì mục tiêu cả năm 6,7% là không đạt được. Nếu muốn đạt được 6,7% thì có nghĩa là 2 quý sau phải đạt trên 7%. Quý 3 cũng hết rồi, năm nay tôi nghĩ chúng ta có lẽ còn không đạt được 6%. Nếu đạt 6% thì còn thấp hơn các nước Đông và Nam Á, của họ tầm 6,8%. Nền kinh tế của chúng ta còn ở giai đoạn non trẻ hơn người ta. Các nền kinh tế như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, họ lớn hơn chúng ta về quy mô mà tốc độ tăng trưởng, họ cao hơn mình nữa, đấy là vấn đề chúng ta cần nghĩ.
PV: Để đạt tốc độ tăng cao hơn trong những năm tới, theo ông, vấn đề tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế cần được tiếp tục như thế nào?
Ông Bùi Ngọc Sơn: Tôi nghĩ, chúng ta phải thay đổi, phải tái cấu trúc, khu vực doanh nghiệp nhà nước phải thu nhỏ lại, tạo cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân để người ta làm ăn. Phải giải quyết khu vực tài chính, ngân hàng, khu vực bất động sản đi cùng với nó.
Nợ xấu phải giải quyết bằng cách, thứ nhất là quan điểm đang tranh cãi lấy tiền từ đâu, nếu không có tiền thật thì cũng không thể giải quyết được vấn đề này. Khi giải quyết rồi thì cũng phải có sự thanh lọc thật, không thể có chuyện đưa tiền vào lại có người thua cuộc ngồi để điều khiển đồng tiền ấy thì không được. Trước đó là phải thanh lọc hết, cái gì mất là mất, không ngồi được thì phải loại. Cách đó đang gây tranh cãi nhưng theo tôi không phải sợ, cách thức làm thế nào thì chúng ta thấy kinh nghiệm của Mỹ chẳng hạn, họ rất khôn, tôi đưa tiền vào cho các anh, cách anh hồi phục, không phải tôi cho các anh tiền để làm gì thì làm. Tôi đưa tiền vào là mua cổ phần, tôi yêu cầu cải cách hệ thống đó. Đến khi hệ thống làm ăn phát đạt rồi thì tôi lại bán ra cho tư nhân thu tiền về cho ngân sách. Như vậy, không nên sợ cứ bỏ tiền ngân sách là đi cứu ông nhà giàu. Không cứu khu vực ngân hàng theo cách như thế thì không vực lên được. Không vực lên thì người nghèo vẫn nghèo tiếp. Tôi nghĩ phải cải cách khu vực ngân hàng, thanh lọc nợ xấu, bất động sản. Khu vực doanh nghiệp nhà nước làm ăn không hiệu quả thì phải lùi ra, không thể ngồi đó hưởng tài nguyên làm ăn thất thoát.
Thứ hai là, cần có chương trình hỗ trợ, phát triển khu vực tư nhân để cho mạnh lên, phải có chương trình giúp nâng cao công nghệ, nâng cao quản lý, nâng cao khả năng tiếp cận khu vực tài chính để họ tạo ra công ăn việc làm, tạo ra sản phẩm để chúng ta vươn ra bên ngoài được. Chúng ta nhìn xem, mấy chục năm phát triển thì Việt Nam làm gì có sản phẩm nào ra bên ngoài, ngoài một số nông sản. Vấn đề là phải có các sản phẩm công nghệ. Hàn Quốc sau 30 năm đã đi vào OECD được rồi, chúng ta 30 năm thì về công nghiệp thì theo tôi biết mới có sản phẩm trò chơi ToSy gì đấy, không đáng kể…
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Anh Tú (thực hiện)

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 







Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay6407
mod_vvisit_counterHôm qua15339
mod_vvisit_counterTuần này21746
mod_vvisit_counterTuần trước104523
mod_vvisit_counterTháng này167775
mod_vvisit_counterTháng trước395206
mod_vvisit_counterTất cả28401001
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương