Tràn lan rượu “quê” tại thành phố
Thứ tư, 30 Tháng 9 2020 11:32
Rượu tự nấu, rượu “quê” hay rượu “nút lá chuối” từ lâu được người sử dụng ưa chuộng với quan niệm đồ quê thì sạch và an toàn . Tuy nhiên, hiện nay tình trạng rượu “giả”, rượu “thật” gắn mác rượu “quê” đang ngày càng phổ biến tại khu vực thành phố làm khó khăn cho công tác quản lý và gia tăng nhiều mối nguy hiểm khó lường đối với sức khỏe người dân.

alt

Tràn lan rượu không nhãn mác

Chính phủ đã ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật về quản lý sản xuất, kinh doanh rượu và mới đây nhất là Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, Nghị định 17/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu,... Theo đó, quy định các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh rượu phải tuân thủ các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định này. Thương nhân sản xuất rượu công nghiệp, sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, phân phối rượu, bán buôn rượu, bán lẻ rượu có độ cồn từ 5,5 độ trở lên phải có giấy phép; thương nhân bán rượu có độ cồn từ 5,5 độ trở lên tiêu dùng tại chỗ, thương nhân kinh doanh rượu có độ cồn dưới 5,5 độ phải đăng ký với Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng cấp huyện; hộ gia đình, cá nhân sản xuất rượu thủ công có độ cồn từ 5,5 độ trở lên bán cho cơ sở có giấy phép sản xuất rượu để chế biến lại phải đăng ký với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đặt cơ sở sản xuất.

Như vậy, tất cả các loại rượu “quê” được nấu thủ công và được tiêu thụ ở khắp vùng, miền đều bị xử lý nếu không tuân thủ quy định về đăng ký giấy phép sản xuất, dán tem nhãn cho sản phẩm. Tuy nhiên trên thực tế mặc dù đã có quy định về tem mác, giấy phép kinh doanh cho rượu thủ công đã có nhiều năm nhưng tình trạng thờ ơ của những hộ sản xuất, kinh doanh rượu và người tiêu dùng vẫn còn rất phổ biến. Được biết chỉ có rượu thủ công ở những làng nghề lớn, có uy tín việc đăng ký giấy phép và tuân thủ những quy định của pháp luật mới được áp dụng còn phần lớn sản xuất, buôn bán rượu “quê” ở các vùng miền vẫn còn bỏ ngỏ quy định này.

Theo ghi nhận của PV Tạp chí Đồ uống Việt Nam tại địa phận quận Thanh Xuân, Hà Đông,... tình trạng rượu “quê” được bán và công khai treo biển hiệu tại nhiều hàng tạp hóa, quán ăn bình dân, hàng nước vỉa hè,....  Có một điều dễ nhận thấy, việc treo biển “Bán rượu quê” như vậy càng làm tăng thêm lòng tin của thực khách về chất lượng của sản phẩm, bởi nhiều người vẫn “vô tư” nghĩ rượu quê là đảm bảo? Tuy nhiên, thực tế người mua tin tưởng vào người bán và người bán tin tưởng vào nguồn cung cấp hàng chứ thực chất việc sử dụng mua bán như vậy chưa có một văn bản nào khẳng định và đánh giá chất lượng cho sản phẩm.

Theo chia sẻ của chủ một quán cơm bình dân trên đường Nguyễn Tuân: Khách tới quán có nhu cầu sử dụng là quán đều phục vụ. Rượu tôi lấy từ người quen nấu ở quê nên yên tâm về chất lượng. Khách hàng chủ yếu là người lao động, công nhân, sinh viên nên họ không mấy quan tâm đến việc dán tem nhãn hoặc giấy phép mà thấy hợp với khẩu vị, không đau đầu, uống êm là lần sau họ lại tiếp tục sử dụng.

Dường như người tiêu dùng hiện nay đánh giá chất lượng bằng cái lưỡi. Nếu thấy hợp với mình thì mua và sử dụng. Thậm chí nhiều sản phẩm được kiểm định chất lượng, tem nhãn đầy đủ nhưng không hợp thì cũng bị người tiêu dùng từ chối sử dụng.
Tại Hà Nội, nhiều người gốc nông thôn ra thành thị hoặc có người nhà ở các vùng quê cũng có nghề nấu rượu nên nhiều gia đình mang rượu quê lên Hà Nội để bán kiếm thêm thu nhập nên không quá khó để tìm được địa chỉ mua rượu quê ở Hà Nội. Nhưng có một vấn đề là rượu quê cũng có nhiều loại thật giả lẫn lộn nên nhiều thực khách không biết đâu là rượu quê xịn, đâu là rượu pha cồn?

Theo ghi nhận của chúng tôi, tại một cửa hàng rau, củ, quả ở phố Chính Kinh (Thanh Xuân) cũng có bán thêm rượu “quê”. Mặc dù không trưng bày sản phẩm trực tiếp nhưng nếu ai có nhu cầu thì sẵn sàng đáp ứng với lời quảng cáo rượu quê 100%. “Rượu ngon lắm, chị chỉ bán cho người quen nên ai có nhu cầu mới mang ra. Cứ uống thử nếu ngon lần sau lại đến ủng hộ chị nhé” là lời mời của chủ quán rau này. Từ những khảo sát trên cho thấy, hiện nay, rượu không rõ nguồn gốc đang được bán tràn lan, việc kinh doanh rượu không nhãn mác tại thành phố đang diễn ra khá phổ biến mà chưa thấy kiểm tra, kiểm soát về chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ?

Giá thành không đi đôi với chất lượng

Từ xưa, ông bà ta vẫn có câu “tiền nào của nấy” để cho thấy món hàng được mua đúng với giá trị của nó. Nhưng trong thực tế hiện nay đôi lúc câu tục ngữ này lại không chính xác, đặc biệt trong trường hợp rượu “quê” tại thành phố.
Theo khảo sát của chúng tôi tại một số địa điểm bán rượu “quê” xịn giá thành thường dao động từ 60 – 70 nghìn đồng/lít rượu nếp, rượu tẻ là 30 – 45 nghìn đồng/lít. Mức giá này được một số người cho rằng phù hợp với chất lượng. Họ quan niệm rượu quê xịn phải tầm giá ấy mới là chất lượng. Nếu bán rẻ hơn có khi lại bị nghi ngờ rượu rởm. Như vậy, có phải người mua đang bị “móc túi” công khai mà không hề hay biết?

Qua tìm hiểu tại một địa phương có nghề nấu rượu thủ công ở huyện Ba Vì (Hà Nội) chúng tôi thấy, giá cho một lít rượu chỉ bằng một nửa giá được giao bán tại thành phố. Ông Chu Mạnh Hùng (ở thôn Đông Lâu, xã Phú Đông, huyện Ba Vì) cho biết: Gia đình tôi nấu rượu đã nhiều năm nay, rượu nếp tôi bán giá 30 nghìn đồng/lít, rượu tẻ 20 nghìn đồng/lít, còn rượu ngon đặt trước thì đắt hơn chút thôi. Nhà tôi thường có khách mua rượu để mang xuống thành phố bán. Họ bán giá cao để lấy lãi nhưng mình cứ bán cho khách ở quê như thế nào thì vẫn lấy giá như vậy.

Còn theo chị Nga, chủ hàng tạp hóa trên phố Đại An, Hà Đông, 50 - 60 nghìn một lít rượu là giá trung bình, nhiều loại rượu ngon quán chị còn bán 80 nghìn/lít. Khách hàng vẫn quen mua với giá đó giờ mà tự dưng giảm giá người ta lại sợ rượu pha linh tinh nên mới có giá rẻ như vậy.

Tiểu thương “thổi” giá cao để khẳng định chất lượng, người tiêu dùng lại lầm tưởng giá rượu “quê” càng cao thì chất lượng càng cao tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Nếu các tiểu thương vì lợi nhuận trước mắt mà nhập các loại rượu kém chất lượng, rượu pha cồn thì sức khỏe của người uống sẽ ra sao? Giá thành có thể thay đổi theo lương tâm của người bán. Cùng là rượu “quê” nhưng mỗi nơi lại mỗi giá. Có phải giá cao thì rượu tốt? Người tiêu dùng cần tỉnh táo để chọn lựa cho mình một sản phẩm có chất lượng tốt, có nguồn gốc và thực hiện uống có trách nhiệm vì an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Trước thực trạng, rượu không rõ nguồn gốc ngày càng tràn lan trên thị trường, người tiêu dùng là người chịu nhiều thiệt thòi khi mua sản phẩm giá cao mà chất lượng không đảm bảo, không có nguồn gốc xuất xứ. Hơn nữa, Nhà nước cũng thất thu thuế vì không thu được thuế các loại rượu tự nấu, rượu không rõ nguồn gốc, còn các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh rượu có uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo các quy định về an toàn thực phẩm, đóng góp ngân sách đầy đủ thì đang dần bị mất thị phần, sản lượng giảm, sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn…

Kỳ 3: Nghịch cảnh rượu chính thống và rượu không rõ nguồn gốc
(mời quý vị đón đọc trên số tháng 10 / 2020).
 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 







Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay8100
mod_vvisit_counterHôm qua24267
mod_vvisit_counterTuần này101766
mod_vvisit_counterTuần trước131557
mod_vvisit_counterTháng này556917
mod_vvisit_counterTháng trước621083
mod_vvisit_counterTất cả35071891
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương