Bia kháng sinh cổ
Thứ hai, 25 Tháng 6 2012 11:29
Phát hiện mới này có thể thay đổi lịch sử. Khi phân tích những mảnh xương của người Nu-bi-a, một dân tộc sinh sống ở Xu-đăng cách đây gần 2.000 năm, các nhà khoa học phát hiện chất tetracylin, một loại kháng sinh cùng nhiều thành phần khác của bia.
Về mặt lịch sử, cho đến nay, chúng ta vẫn cho rằng, khái niệm kháng sinh chỉ được biết tới khi bác sĩ Alexander Fleming phát minh ra thuốc penixilin vào năm 1928. Vậy tại sao một loại kháng sinh như tetracylin lại xuất hiện cách đây đến gần hai thiên niên kỷ được. Nhà hóa học Mark Nelson của Paratek Pharmaceuticals đồng thời là chủ biên công trình đăng trên Tạp chí Nhân loại học tự nhiên của Hoa Kỳ nói vui rằng: “Có lẽ tôi sẽ đề nghị ngài Alexander Fleming trao lại giải Nô-ben mà ông ấy đã nhận được về phát minh penixilin”.
alt
Mô hình thu nhỏ mô tả các nô lệ Ai Cập đang xay, nung và lên men lúa mạch.
 
Nelson phát hiện ra tetracylin khi tham gia nghiên cứu các ngôi mộ cổ của người Nu-bi-a, một vương quốc châu Phi cổ thuộc nước Xu-đăng ngày nay. Vương quốc này tồn tại từ khoảng năm 250 đến 550 sau Công nguyên: “Những mảnh xương này ngấm nhiều tetracylin, chứng tỏ người ta uống chất này trong thời gian dài. Lúc đầu, có lẽ người Nu-bi-a không định pha chế kháng sinh, mà là thuốc giảm đau hoặc chất kích thích. Có thể họ chưa biết về mối quan hệ giữa vi trùng và chất kháng sinh, song rõ ràng là một vài dân tộc khác cũng pha chế những chất tương tự như vậy”. Bằng phép phân tích quang phổ, khi chiếu tia cực tím lên các mẫu xương, người ta đã làm lộ ra các chấm màu vàng xanh, là dấu hiệu của tetracylin. Tetracylin rất ưa canxi, vì thế nó ám dính vào xương người và kết tủa lại trên xương hóa thạch. Chiếu tia cực tím lên mẫu hóa thạc sẽ xác định được lượng tetracylin đóng cặn trên đó. Khi nhúng mẫu xương này vào dung dịch axit flohydric, loại axit mạnh nhất hành tinh, người ta sẽ tách được tetracylin ra khỏi canxi.
alt
Những hoa văn hình cánh hoa màu xanh lục trên xương người Nu-bi-a dưới tác dụng của tia cực tím.
Người Nu-bi-a đưa tetracylin vào cơ thể nhờ bia. Tetracylin được sinh ra từ một loại vi khuẩn trong đất, gọi là streptomyxin. Người ta phát hiện ra vi khuẩn này vào những năm 40 của thế kỷ trước. Streptomyxin sinh trưởng trong môi trường khô và nóng giống như ở vương quốc Nu-bi-a, và sau đó dễ dàng nhiễm vào bia. “Chắc chắn người Nu-bi-a biết về tác dụng của vi khuẩn này, và họ cũng lợi dụng đặc tính của nó để nấu cả rượu nữa”, Nelson cho biết. Nhà nghiên cứu hóa chất cổ Armelagos, người đồng tình với giả thiết về bia kháng sinh của Nelson, đã đưa các sinh viên của ông tham gia nghiên cứu này. Họ đã thử cho vi khuẩn streptomyxin vào bia và uống thử. Kết quả là, cảm giác giống như ăn cahso yến mạch vậy. Đa số người tham gia thử nghiệm đều đánh giá vị bia không tồi. “Họ (người Nu-bi-a) tất nhiên biết về tác dụng tẩy trùng và kháng khuẩn của chất kháng sinh như tetracylin, nhưng lại không biết rằng, hàm lượng chất kháng sinh quá cao gây ra hiện tượng thiếu sắt trong cơ thể, vì các chất kháng sinh đều hấp thụ được sắt”, Armelagos nhận xét, “Vi khuẩn streptomyxin đóng thành lớp màu vàng, trôi nổi trên bề mặt bia. Và vì nó có màu giống như màu của thứ kim loại quý (vàng), nên người ta cho đó là điềm lành”. Một câu hỏi được đặt ra là, tại sao và từ bao giờ mà nền văn minh Nu-bia-a cũng như công thức nấu bia kháng sinh của họ lại biến mất, giống như sự đột ngột mất tích của nền văn minh Ai Cập cổ vậy. Đó không phải là trường hợp duy nhất một nền văn hóa bị xóa sổ mà không để lại dấu vết nào, song Armelagos và các cộng sự của ông vẫn đang tiếp tục tìm kiếm những mẫu hóa thạc khác chứa tetracylin. Armelagos cho biết, kết quả nghiên cứu sơ bộ của ông cho thấy, tetracylin còn được tìm thấy trong xương người thế kỷ XIII và XIV. Điều này cũng thắp lên hy vọng lý giải sự xuất hiện của tetracylin trong xương động vật ở những khu vực vốn không thích hợp cho vi khuẩn kháng sinh phát triển.

Theo: http://www.wired.com)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2581
mod_vvisit_counterHôm qua24274
mod_vvisit_counterTuần này144861
mod_vvisit_counterTuần trước120417
mod_vvisit_counterTháng này363575
mod_vvisit_counterTháng trước625431
mod_vvisit_counterTất cả34257466
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương