Quản lý ngoại hối: Từ chính sách đến thực tế
Thứ năm, 20 Tháng 9 2012 10:04
Để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về ngoại hối, ngăn chặn tình trạng đô la hóa nền kinh tế, xóa bỏ thị trường ngoại tệ tự do, ngày 13/12/2005 Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 28/2005/PL-UBTVQH11 quy định về hoạt động ngoại hối.
Ngày 20-10-2011, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 95/2011/NĐ-CP (Nghị định 95) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 202 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, trong thực tế những quy định này đã nảy sinh những bất cập khiến nhiều doanh nghiệp không có lối thoát.

alt

Quy định “trói” chân doanh nghiệp
Giao dịch ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam lấy tỷ giá làm cơ sở xác định giá trị hợp đồng (Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối số 28/2005/PL-UBTVQH11), việc này sẽ gây cho các nhà đầu tư gặp nhiều rủi ro trượt giá. Các nhà thầu trong nước thường phải ký hợp đồng thi công công trình với Đồng ngoại tệ khiến doanh nghiệp phải chịu một khoản chênh lệch lớn so với thời điểm ký hợp đồng trong trường hợp tỷ giá tăng. Điều này sẽ gây thát thoát lớn cho doanh nghiệp.

Hiện nay, một số doanh nghiệp trong nước đã có khả năng thiết kế, chế tạo và tích hợp hệ thống dây chuyền sản xuất đồng bộ và thực hiện trọn gói EPC (Engineering -Procurement of Goods – Construction) vừa khảo sát, thiết kế, giám sát vừa thi công toàn bộ công trình. Những gói thầu này sẽ tiết kiệm được vốn đầu tư xây dựng (chỉ bằng 1/2 vốn nhập ngoại) nhưng chất lượng tương đương, mẫu mã, kỹ thuật, mỹ thuật theo tiêu chuẩn Quốc tế, mang lại giá trị kinh tế cao, làm lợi hàng ngàn tỷ đồng cho Nhà nước và các Doanh nghiệp. Thông thường một dự án có đến 60-70% thiết bị được sản xuất trong nước, còn lại 30 - 40% thiết bị được nhập khẩu tư nước ngoài (đó là các thiết bị trong nước chưa sản xuất được). Tuy nhiên, Pháp lệnh số 28/2005/PL-UBTVQH11 ngày 13/12/2005 của Quốc hội quy định về hoạt động ngoại hối và Nghị định 95/2011/NĐ-CP ngày 20/10/2011 của Chính Phủ quy định về việc xử phạt các vi phạm ngoại hối đã gây rất nhiều tổn thất cho các nhà thầu. Theo quy định, trong lãnh thổ Việt Nam mọi giao dịch không được thực hiện bằng ngoại hối vì vậy bắt buộc tại thời điểm ký hợp đồng nhà thầu và chủ đầu tư phải quy đổi tỷ giá của các thiết bị nhập khẩu và ký hợp đồng bằng đồng Việt Nam. Nhưng để thực hiện dự án, nhà thầu phải ký hợp đồng nhập khẩu với đối tác nước ngoài đối với các thiết bị trong nước chưa sản xuất được và phải thanh toán bằng tỷ giá bán ra của ngân hàng tại thời điểm bộ chứng từ giao hàng về đến ngân hàng. Trong thời gian qua, đồng Việt Nam không ổn định, tỷ giá Việt Nam Đồng/ ngoại tệ biến động mạnh và liên tục làm ảnh hưởng đến sự tồn tại của Doanh Nghiệp. Vì vậy, việc nhà thầu ký hợp đồng và thanh toán các thiết bị nhập khẩu để thực hiện công trình bằng ngoại tệ, trong khi chỉ nhận được thanh toán từ chủ đầu tư bằng đồng Việt Nam (với tỷ giá quy đổi tại thời điểm ký hợp đồng) là một rủi ro rất lớn cho nhà thầu, mà nếu tỷ giá biến động mạnh như những năm vừa qua thì thiệt hại không gì có thể bù đắp được. Mặc dù với chất lượng tương đương, giá cả cạnh tranh hơn nhà thầu nước ngoài nhưng các doanh nghiệp trong nước đành phải chấp nhận bỏ cuộc và để cho chủ đầu tư ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài. Trong các dự án ký với nhà thầu nước ngoài, 100% giá trị hợp đồng được thanh toán bằng đồng ngoại tệ. Sau đó những hạng mục mà trong nước sản xuất được, nhà thầu nước ngoài lại thuê lại nhà thầu trong nước với hợp đồng ký và thanh toán bằng đồng Việt Nam. Khi nhận thanh toán từ chủ đầu tư, nhà thầu nước ngoài lại được nhận bằng ngoại tệ (chủ đầu tư phải mua ngoại tệ từ tổ chức tín dụng để thanh toán cho nhà thầu với tỷ giá bán ra được niêm yết tại từng thời điểm thanh toán).

Doanh nghiệp cần gì ở chính sách?
Ông Từ Quý Thành, Giám đốc Công ty du lịch Liên Bang Travelink cho biết, là công ty du lịch quốc tế bán sản phẩm cho khách nước ngoài nhưng chúng tôi không dám thực hiện các giao dịch với đối tác bằng tiền đô la Mỹ vì sợ phạm luật. Điều này khiến cho khách hàng khó hiểu, thậm chí còn cho rằng công ty lữ hành ở Việt Nam không biết cách làm du lịch vì bán hàng quốc tế nhưng lại đưa giá bằng nội tệ. Theo ông Thành, Ngân hàng Nhà nước quản lý việc niêm yết giá bằng ngoại tệ là đúng nhưng phải căn cứ theo từng đặc thù ngành nghề. Mảng đưa khách du lịch nước ngoài vào Việt Nam nên được coi như là mảng xuất khẩu và được phép định giá bằng đô la Mỹ nhưng doanh nghiệp vẫn đảm bảo là khi thanh toán thì sẽ dùng tiền Đồng Việt Nam. Doanh nghiệp này đề nghị, Chính phủ nên nới lỏng quy định trên, cho phép doanh nghiệp bán dịch vụ cho khách nước ngoài như doanh nghiệp du lịch, khách sạn và cả trên trang web tiếng nước ngoài của những công ty này được phép niêm yết giá bằng những ngoại tệ phổ biến như đô la Mỹ, euro và thanh toán bằng tiền đồng. Nếu không thể áp dụng cách này thì cho phép doanh nghiệp được mở ngoặc quy đổi từ tiền đồng ra thành ngoại tệ tương ứng. Thực tế, các đối tác từ Nhật Bản, châu Âu... không đồng ý với những giao dịch chỉ ghi tiền đồng.
 
Và nhiều Doanh nghiệp chế tạo và thi công thuộc ngành cơ khí trong nước: Rất mong các cơ quan ban hành Luật có liên quan xem xét trình Chính Phủ cho phép các nhà thầu trong nước được phép ký hợp đồng thi công công trình với: Ðồng tiền Việt Nam (cho thiết bị chế tạo trong nước), Ðồng ngoại tệ (với các thiết bị nhập khẩu ) để tránh chảy máu chất xám và chảy máu ngoại tệ ra nước ngoài.”.

Từ những ý kiến trên cho thấy, để tháo gỡ những khó khăn cho doanh nghiệp trong thời kỳ khó khăn này, Chính phủ cần rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tế. 

Lan Hương

 
 


Tìm chúng tôi trên Facebook




 



 





Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay4574
mod_vvisit_counterHôm qua15040
mod_vvisit_counterTuần này82772
mod_vvisit_counterTuần trước106421
mod_vvisit_counterTháng này205957
mod_vvisit_counterTháng trước475433
mod_vvisit_counterTất cả28914616
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
THS. Nguyễn Tiến Vỵ
Văn Thanh Liêm
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương