Phần II: Những con số báo động về mặt hàng nước ngọt có ga không cồn
Thứ ba, 27 Tháng 5 2014 09:22
Số tháng 4 vừa qua, Tạp chí Đồ uống Việt Nam đã thông tin đến bạn đọc những tác hại của nước ngọt có ga không cồn.
Số Tạp chí tháng 5 này, chúng tôi tiếp tục chuyển tới quý vị những con số đáng báo động về nguy cơ sử dụng mặt hàng này.
Những con số báo động
Tuyên bố này đã được đưa ra trong Hội nghị của Hiệp hội Tim mạch Mỹ: “Nước giải khát có ga, nước quả ép soda và nước tăng lực có thể liên quan đến cái chết của 180 nghìn người mỗi năm trên toàn thế giới.”
Theo báo cáo của Trung tâm Khoa học vì quyền lợi cộng đồng Mỹ (CSPI) cho biết “Màu caramel trong nước ngọt có ga là nguyên nhân gây ra 15.000 ca ung thư tại Mỹ.”
Các nhà khoa học tại Trung tâm phòng chống và điều trị bệnh tật ước tính có khoảng 49.560 phụ nữ Mỹ bị chuẩn đoán bệnh ung thư nội mạc tử cung năm 2013.
Sử dụng số liệu thống kê toàn cầu về y tế trong năm 2010 cho thấy, việc sử dụng nước ngọt có ga dẫn đến 133 nghìn ca tử vong do bệnh tiểu đường, 44 nghìn ca do bệnh tim mạch và 6 nghìn ca do ung thư. Đó là mới chỉ kể đến những trường hợp tử vong của người trưởng thành, chưa kể đến lứa tuổi thanh thiếu niên. Điều đáng chú ý là 78% các ca tử vong xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.
Trong khi đó, theo số liệu báo cáo của các cục thuế thì tổng sản lượng tiêu thụ cả nước ta năm 2013 là 925 triệu lít nước ngọt có ga không cồn. Đây rõ ràng không phải là một con số nhỏ và trong tương lại sẽ còn tăng lên với nhịp sống của thời hiện đại. Với những nghiên cứu và con số về sức khỏe đã xảy ra ở hầu hết các nước trên thế giới, cho thấy một dự báo không mấy tốt đẹp mà chắc chắn sẽ xảy ra nếu không có biện pháp kịp thời để hạn chế mức tiêu thụ sản phẩm nước giải khát có ga ở Việt Nam.
alt
Uống nhiều nước ngọt có ga có thể dẫn đến ung thư thực quản
Đó là kết luận của các nhà khoa học Ấn Độ tạiTrung tâm Tata Memorial. Tata Memorial là trung tâm ung thư hàng đầu thế giới chuyên về phòng ngừa, điều trị, giảng dạy và nghiên cứu bệnh ung thư. Mỗi năm có khoảng 43.000 bệnh nhân từ khắp đất nước Ấn Độ và các quốc gia lân cận đến khám và chữa bệnh tại Trung tâm Tata Memorial. Gần 60% số bệnh nhân ung thư này được chăm sóc ban đầu tại bệnh viện, trong đó trên 70% được điều trị gần như miễn phí. Mỗi năm có gần 15.000 cuộc tiểu phẫu, 8500 cuộc đại phẫu và 500 ca mổ laser được thực hiện tại đây. Khoảng 5000 bệnh nhân ung thư được chữa trị bằng xạ trị và hóa trị hằng năm trong các chương trình đa ngành cung cấp các phương pháp điều trị đã tồn tại lâu dài.
Ung thư thực quản là bệnh lý ác tính đứng hàng thứ tư sau các ung thư tiêu hóa là ung thư dạ dày, ung thư gan và ung thư đại trực tràng. Phần lớn các trường hợp có biểu hiện lâm sàng nghèo nàn ở giai đoạn sớm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác ở thực quản và vùng hầu họng; khi biểu hiện lâm sàng rõ ràng thường đã ở giai đoạn muộn, điều trị gặp rất nhiều khó khăn. Tỷ lệ mắc bệnh thường tăng dần theo tuổi. Bệnh hiếm gặp ở người trẻ dưới 40 tuổi, gặp nhiều ở người trên 50 tuổi và nam nhiều hơn nữ.
Các nhà khoa học tại Trung tâm Tata Memorialđã tìm ra bằng chứng về mối đe dọa từ nước giải khát có ga đối với căn bệnh ung thư thực quản. Đứng đầu nhóm nghiên cứu là Giáo sư Mohandas Mallath, một chuyên gia về các bệnh ung thư liên quan đến đường tiêu hóa với nhiều công trình nghiên cứu về ung thư thực quản, ung thư dạ dày,.. Theo Giáo sư Mohandas Mallath, trong thành phần nước ngọt có ga chứa nước bão hòa Cacbon Đioxit. Chất này khi được hấp thu nhiều vào cơ thể sẽ làm cho màng nhầy thực quản bị nhiễm axit, lâu ngày dẫn đến tình trạng thực quản bị viêm nhiễm, tổn thương, ngoài ra còn kích thích hiện tượng trào ngược dạ dày. Đây được xem là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ung thư thực quản.
Tại những quốc gia có mức tiêu thụ nước ngọt có ga cao hơn 70 lít/người/năm thì số bệnh nhân mắc bệnh ung thư thực quản khá lớn. Tại Mỹ, ung thư thực quản đứng hàng thứ 15 trong toàn bộ các ung thư. Các chuyên gia nhận thấy rằng trong 50 năm, sức tiêu thụ các loại nước có ga chứa carbonat gia tăng đã kéo theo tỉ lệ mắc bệnh ung thư thực quản ở Mỹ. Từ năm 1945 đến năm 2000, mức tiêu thụ nước giải khát có ga tăng trên 450% thì tỷ lệ ung thư thực quản ở Mỹ cũng tăng 570% (cao hơn cả mức tăng tiêu thụ). Con số thống kê này cho thấy một tình trạng vô cùng báo độngvề thói quen ăn uống có hại cho sức khỏe của người Mỹ. Tại Việt Nam, ung thư thực quản tương đối hiếm gặp, người bệnh thường đến khám khi bệnh đã phát triển khá nặng nên việc điều trị vô cùng khó khăn.
Ai cũng nghĩ chỉ cần ăn uống đủ chất thì cơ thể sẽ hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, có những thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại nhưng lại rất nguy hiểm. Để tránh những vấn đề về sức khỏe, nên uống ít hoặc tốt hơn cả là tránh uống nước ngọt có ga, nên uống nước lọc hoặc các loại nước trái cây, nước uống thảo mộc, có nguồn gốc tự nhiên. Các loại nước này không hề có chất bảo quản, không có đường phụ gia và hoàn toàn không chứa hóa chất có thể gây tổn hại cho cơ thể.
alt
Nước ngọt có ga – hiểm họa đối với phụ nữ mang thai
Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta có những thói quen hay quan niệm sai lầm dẫn đến những tác động tiêu cực cho sức khỏe. Đặc biệt, đối với chị em phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai thì việc quan tâm đến chế độ ăn uống thực sự có ý nghĩa quan trọng, bởi nó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Vì vậy, trước và trong khi mang thai, bà mẹ cần thay đổi một số thói quen và sở thích ăn uống không tốt.
Nhiều người nghĩ rằng uống nước ngọt có ga sau khi ăn sẽ giúp dạ dày tiêu hóa tốt hơn. Nguyên nhân là do sau khi uống, hiện tượng ợ hơi xuất hiện, tạo cảm giác nhẹ bụng và rất dễ chịu. Một số chị em “nghiện” nước ngọt có ga, vì thấy nó tạo cảm giác ngon miệng và làm tỉnh người. Loại thức uống này được nhiều bạn trẻ yêu thích và đến khi làm mẹ, họ vấn có thói quen uống nước ngọt có ga hàng ngày do nghe nhiều người nói điều này không ảnh hưởng đến thai nhi. Tuy nhiên, đây là một thói quen không tốt và tiềm ẩn nhiều nguy cơ xấu.
Nước ngọt có ga – đồ uống chứa nhiều chất kích thích
Thành phần của nước ngọt có ga chứa nước bão hòa CO2, chất làm ngọt nhân tạo, chất bảo quản và thường có thêm hương liệu. Theo phân tích, một chai nước ngọt có ga có trọng lượng 340g thì chứa 50-80mg caffein. Mỗi lần uống 1g chất này, thai phụ có thể bị hưng phấn trung khu thần kinh trung ương, làm tăng nhịp thở, tim đập nhanh, mất ngủ, hoa mắt, ù tai. Dù uống dưới 1g, nó vẫn kích thích niêm mạc dạ dày, gây buồn nôn, hoa mắt, tim hồi hộp, ... Chất này còn có thể nhanh chóng đi qua cuống nhau, ảnh hưởng đến thai nhi. Caffein cũng kìm hãm sự hấp thu của sắt và kẽm, làm nặng hơn tình trạng thiếu máu của phụ nữ có thai.Ngoài ra caffein thể làm phá vỡ các vitamin dẫn đến triệu chứng thiếu vitamin B1 mà biểu hiện là mệt mỏi, chán ăn, táo bón. Rất nhiều nghiên cứu còn chỉ ra rằng nước ngọt có ga làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non. Loại thức uống này chứa thành phần chất phosphate khi vào ruột kết hợp với sắt trong thực phẩm sẽ tạo ra các chất không mong muốn cho cơ thể con người.
Phụ nữ mang thai uống nhiều nước ngọt sẽ tăng cân nhưng không đủ dưỡng chất cho thai nhi và bà mẹ.
Nước ngọt có ga là một dạng thực phẩm có “năng lượng rỗng”, nghĩa là chỉ có đường để tạo năng lượng nhưng không kèm các dưỡng chất khác (vitamin, chất khoáng, chất xơ…). Việc nước ngọt có ga có lợi cho đường tiêu hóa thật hư ra sao vẫn chưa được kiểm chứng một cách chính xác. Nhiều chuyên gia cho rằng nước ngọt có ga chỉ có tác dụng giải khát chứ không giúp hoạt động tiêu hóa tốt hơn. Do được sục thêm khí CO2 nên nước ngọt có ga tạo cảm giác cay nồng dễ chịu và làm cho người sử dụng thấy “đã khát”.
Thật ra, khi uống nước ngọt có ga, khí CO2 hòa tan trong nước ngọt đi vào dạ dày khá nhiều, khi đó khí được tách ra khỏi nước, bốc lên phía trên, dạ dày co bóp và đẩy khí CO2 thoát ra ngoài gây ợ hơi. Đây là hiện tượng bình thường chứ không giúp làm dễ tiêu hóa thức ăn hơn. Ngược lại, việc đưa quá nhiều khí CO2 vào cơ thể chỉ làm chướng hơi, đầy bụng thêm. Những loại đường đơn trong thành phần của nước ngọt có ga chỉ cung cấp năng lượng cho người sử dụng, nhưng không cung cấp kèm vitamin, nên gọi là “năng lượng rỗng”, nó không có lợi cho người sử dụng nếu dùng nhiều và thường xuyên.
Một lon nước ngọt 330ml cung cấp khoảng 150kCal, gần bằng năng lượng của một chén cơm nhưng không có những dưỡng chất như cơm (chất đạm, vitamin, chất khoáng) và dạng đường hấp thu nhanh của nước ngọt sẽ làm đường huyết không ổn định nên đây không phải là thực phẩm tốt cho sức khoẻ. Mặt khác, nếu dùng nhiều nước ngọt sẽ dẫn đến giảm cảm giác ngon miệng trong bữa ăn chính nên sẽ thiếu các dưỡng chất cần cho cơ thể (được cung cấp chủ yếu từ bữa chính).
Nhìn chung, những quan niệm về việc uống nước ngọt là có lợi cho sức khỏe vẫn chưa được được kiểm chứng rõ ràng về mặt khoa học. Cho đến nay chưa có bất kỳ một khuyến cáo nào từ phía các cơ quan y tế đối với tác hại của nước ngọt có ga, đặc biệt là đối với phụ nữ có thai. Tuy nhiên, để bảo vệ tốt nhất sức khỏe của mẹ và con, trước khi lựa chọn làm theo một lời khuyên nào, các chị em phụ nữ cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ để có một chế độ ăn uống hợp lý.

PV
 




   





 




Liên kết website

Hỗ trợ trực tuyến

My status
  Hội đồng Biên tập:
Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA
Các ủy viên:
GS. TS Đinh Văn Thuận
Nhà sử học Dương Trung Quốc

Phó Tổng biên tập phụ trách:
 
Nhà báo Nguyễn Văn Chương