Tuy nhiên, so với thế giới, các doanh nghiệp trong ngành cũng còn có nhiều khó khăn về nguyên liệu sản xuất, khó khăn về vấn đề nhận thức thương hiệu, thị trường... cần có sự giúp đỡ của Nhà nước ở tầm vĩ mô và sự liên kết các doanh nghiệp trong ngành, sự nỗ lực vươn lên của chính các doanh nghiệp để Ngành có bước phát triển hơn nữa, đóng góp to lớn hơn trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Với chiến lược và Quy hoạch tổng thể phát triển ngành Bia - Rượu - Nước giải khát đến năm 2020 (Ngành sẽ sản xuất 4,1 tỉ lít bia) và định hướng đến năm 2025, chắc chắn ngành Bia sẽ ngày càng phát triển hơn nữa.
Thực hiện chủ trương thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp ngành bia HABECO và SABECO, Bộ Công Thương đã chuẩn bị lộ trình thoái vốn. Hình thức là sẽ cho đấu thầu rộng rãi. Hiện Nhà nước đang sở hữu 89,59% vốn SABECO và 82% vốn tại HABECO. Hai hãng bia này hiện đang chiếm tổng cộng khoảng 60% thị phần bia trong nước, trong đó thị phần của SABECO “áp đảo” với khoảng 40% thị phần.
Việc nhà nước thực hiện thoái vốn tại HABECO và SABECO khiến cho các nhà đầu tư ngoại rất háo hức để tăng vốn sở hữu tại hai đơn vị này. Hiện, tỉ lệ vốn hóa của HABECO và SABECO là rất lớn, lần lượt đạt gần 19 nghìn tỉ đồng và hơn 150 nghìn tỉ đồng, do vậy nếu nhà đầu tư nào muốn sở hữu lượng lớn Cổ phần tại hai đơn vị này, hoặc để nắm giữ được lượng Cổ phần chi phối thì cũng cần tới khoảng 10 nghìn tỉ đồng với HABECO và hơn 75 nghìn tỉ đồng đối với SABECO.
Năm 2003, Bộ Công nghiệp ban hành Quyết định số 74 và 75/2003/QĐ-BCN về việc thành lập Tổng Công ty Bia - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), tiền thân là Nhà máy Bia Sài Gòn và Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO), tiền thân là Nhà máy Bia Hà Nội và chuyển một số công ty bia trong khu vực miền Bắc và miền Nam thành các đơn vị thành viên của hai Tổng công ty này. Đây là bước quan trọng để Bia Sài Gòn, Bia Hà Nội khẳng định vị thế của mình trong giai đoạn hội nhập.
Nguồn: VBA tổng hợp
Ngành Bia Việt Nam giai đoạn 2001-2007 có bước phát triển cao, tốc độ tăng trưởng vượt kế hoạch đề ra, hoàn thành sớm hơn dự định. Riêng SABECO và HABECO chiếm phần lớn sản lượng bia của cả nước, góp phần đáng kể vào ngân sách nhà nước, doanh thu năm sau cao hơn năm trước, thị phần ngày một vươn xa.
Bia chai, bia hơi, bia lon có tốc độ tăng trưởng bình quân từ 10-12%. Trên thị trường Việt Nam có các nhãn hiệu bia nội như Sài Gòn, 333, Saigon Special, Saigon Export, các nhãn hiệu bia của HABECO..., hàng loạt các nhãn hiệu bia địa phương như Bến Thành, Nada, Huda, Festival... và hàng loạt nhãn hiệu bia nổi tiếng như Tiger, Heineken, Coors Light, Poster Lager, Larue, BGI, Bivina, Carlsberg và Halida.
Trong đó, năm 2007 là năm thành công của ngành Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam, với doanh thu chiếm gần 10% doanh thu của toàn ngành Công nghiệp. Sản lượng Bia năm 2007 của toàn ngành đạt 1,8 tỷ lít, rượu đạt 300 triệu lít (theo số liệu đăng trên Tạp chí Đồ Uống Việt Nam tháng 1+2/2008).
Ngày 25/3/2008, VBA tổ chức Tọa đàm “Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng rượu, bia” thu hút nhiều đại biểu tham dự.
Thời kỳ này, cả nước có trên 300 doanh nghiệp sản xuất bia với hơn 400 nhà máy tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội chiếm 13%, TP Hồ Chí Minh chiếm 23%, Hải Phòng hiện 8%. Trong số này, chỉ có số ít các công ty được trang bị đầy đủ các thiết bị hiện đại, tiên tiến, được đầu tư chiều sâu và tiếp thu công nghệ mới vào sản xuất. Hiện tại, một số công ty sản xuất lớn trong nước đang đẩy mạnh sức cạnh tranh.
Trong những năm qua, ngành Bia đã đóng góp vào ngân sách nhà nước hàng nghìn tỷ đồng, trong đó đáng kể là thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Năm 2007, riêng SABECO nộp ngân sách là 2.135,798 tỷ đồng, dự kiến 2008 là 2.709,894 tỷ đồng. Năm 2007, HABECO cũng nộp vào ngân sách là 1.445 tỷ đồng, dự kiến năm 2008 sẽ nộp khoảng 1.854 tỷ đồng. (theo kỷ yếu Đồ uống Việt Nam 10 năm hội nhập và phát triển).
Nguồn: Niên giám thống kê (Tổng cục Thống kê)
Về đầu tư, Bia là mảng sản xuất đem lại doanh thu lớn nhất cho ngành Bia – Rượu - NGK Việt Nam. HABECO đầu tư một số vốn khổng lồ vào các dự án lớn, điển hình là Nhà máy Bia Hà Nội tại Vĩnh Phúc. Nhà máy này bước đầu có công suất 100 triệu lít/năm, sau đó mở rộng lên 200 triệu lít/năm (giai đoạn 2), được xây dựng từ năm 2006 – 2008. HABECO dự kiến đến năm 2010 sẽ nâng năng lực sản xuất bia lên khoảng 850 triệu lít. SABECO đã dành tổng vốn đầu tư gần 6.500 tỷ đồng đầu tư cho các dự án mới. Dự kiến đến năm 2010, SABECO sẽ đạt công suất sản xuất khoảng 1,3 tỷ lít bia và năm 2015 sẽ đạt 1,7 tỷ lít bia, chiếm 40% thị phần trong nước.
Lễ khởi công nâng công suất Nhà máy Bia Sài Gòn - Quy Nhơn lên 50 triệu lít/năm.
Năm 2008, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động sang cổ phần hóa, phấn đấu đưa ngành công nghiệp đồ uống ngày càng phát triển. Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn chuyển đổi thành Tổng Công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải Sài Gòn và chính thức đưa vào hoạt động Nhà máy bia Sài Gòn Củ Chi, được đánh giá là nhà máy bia lớn nhất Đông Nam Á lúc bấy giờ. Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội chuyển thành Tổng Công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội.
Khánh thành Nhà máy Bia Hà Nội - Mê Linh năm 2010
Trong giai đoạn này, sự liên doanh liên kết giữa các tập đoàn trở nên sôi động, đáng kể là liên doanh sản xuất giữa Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk) và SAB Miller, với công suất 100 triệu lít/năm tại Bình Dương; dự án nhà máy sản xuất bia cao cấp và thức uống có cồn do Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) và Tập đoàn Scottish & New Castle (S&N) của Anh quốc liên doanh hợp tác, với công suất 150 triệu lít/năm. Công ty Sản xuất Kinh doanh Đầu tư và Dịch vụ Việt Hà cũng đã đầu tư xây dựng Nhà máy Bia Việt Hà II, vốn đầu tư 600 tỷ đồng tại Khu Công nghiệp Tiên Sơn – Bắc Ninh, công suất 75 triệu lít/năm; đầu tư mở rộng giai đoạn II Liên doanh Nhà máy Bia Đông Nam Á để nâng công suất từ 45 triệu lít/năm lên 150 triệu lít/năm...
Nguồn: VBA tổng hợp
Với những đặc trưng riêng, ngành Rượu đã có những đóng góp rất đáng kể vào sự phát triển của đất nước. Ngành Rượu Việt Nam chia làm hai khu vực: khu vực sản xuất rượu công nghiệp (từ các nhà máy, công ty có hệ thống dây chuyền, máy móc, sản xuất rượu theo phương pháp hiện đại) và khu vực rượu thủ công (rượu do dân tự nấu, tập trung ở các làng nghề, phân bố rải rác khắp cả nước). Hàng năm, nước ta tiêu thụ khoảng 400-500 triệu lít rượu nhưng trong đó, rượu sản xuất công nghiệp chỉ chiếm trên 10%, còn đa số là rượu do dân tự nấu.
VBA phối hợp tổ chức Cuộc thi Rượu vang quốc tế năm 2007.
Công ty CP Cồn - Rượu Hà Nội và Công ty Rượu Bình Tây là hai doanh nghiệp sản xuất cồn, rượu lớn nhất Việt Nam. Năm 2004, cả nước có 72 đơn vị sản xuất rượu công nghiệp, công suất 103 triệu lít/năm, nhưng thực tế sản lượng chỉ đạt 76,3 triệu lít/năm, tương đương 74% công suất thiết kế, con số quá nhỏ so với lượng rượu tiêu thụ hàng năm. Năm 2007, Công ty CP Cồn - Rượu Hà Nội sản xuất gần 14 triệu lít rượu, nộp ngân sách Nhà nước gần 160 tỷ đồng.
Lãnh đạo Bộ Công Thương và lãnh đạo VBA làm việc với Tập đoàn rượu quốc tế Diageo tại London để thảo luận ký kết hợp đồng hợp tác chiến lược năm 2010.
Rượu làng nghề tại Việt Nam khá phổ biến nhưng chưa có thống kê số lượng làng nghề nấu rượu, công suất của các làng nghề. Rượu làng nghề không được kiểm soát, không đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm gây nguy hiểm tới tính mạng người tiêu dùng, thất thu ngân sách Nhà nước và tạo ra môi trường cạnh tranh không lành mạnh.