Chén rượu ngày Xuân và câu chuyện gìn giữ bản sắc văn hóa Việt

12/02/2026 - 10:09 AM
7 lượt xem
Cỡ chữ

Xuân về, khi những cành đào, nhành mai khoe sắc, người Việt lại bước vào khoảng thời gian thiêng liêng nhất của năm - Tết Nguyên đán. Trong không khí đoàn viên, chén rượu không chỉ là thức uống, mà còn là biểu tượng của sự gắn kết, của lễ nghĩa, của những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Chén rượu ngày Tết - câu chuyện của nghĩa tình

Trong đời sống văn hóa người Việt, rượu từ lâu gắn với những khoảnh khắc trọng đại từ lễ gia tiên, mừng năm mới đến chúc thọ ông bà hay gặp gỡ tri kỷ. Ngày Tết, chén rượu không đơn thuần để uống cho say, mà để “mở lời” – lời chúc an khang, lời tri ân, lời hẹn ước cho một năm mới hanh thông.

Mỗi vùng miền lại có một cách thưởng thức riêng, tạo nên sự đa dạng trong văn hóa thưởng rượu. Nếu ở vùng quê Bắc Bộ, mâm cỗ Tết thiếu chén rượu nếp truyền thống được coi là chưa trọn vẹn, thì tại miền Trung và miền Nam, rượu hiện diện trong các bữa cơm sum họp như một chất xúc tác cho sự sẻ chia.

 

 

Điều đáng nói là trong văn hóa truyền thống, uống rượu luôn đi kèm với chừng mực và lễ nghĩa. “Uống để vui, không uống để quá đà”, “rượu bất khả ép” – những quan niệm ấy từng là chuẩn mực ứng xử trong mỗi cuộc rượu ngày Tết.

Bước vào đời sống hiện đại, nhịp sống nhanh, giao tiếp xã hội mở rộng khiến văn hóa uống rượu ngày Tết cũng có nhiều biến đổi. Những cuộc gặp gỡ kéo dài, những bữa tiệc nối tiếp đôi khi làm mờ đi ranh giới giữa thưởng thức và lạm dụng. Đây là thách thức không nhỏ đối với việc gìn giữ nét đẹp văn hóa uống rượu của người Việt.

Giá trị truyền thống trong từng giọt rượu Việt

Trong dòng chảy ấy, những thương hiệu rượu lâu đời của Việt Nam mang theo sứ mệnh đặc biệt: không chỉ cung cấp sản phẩm, mà còn gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa uống rượu truyền thống.

Trong dòng chảy hiện đại, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm, những thương hiệu lâu đời như Công ty CP Rượu và Nước giải khát Hà Nội (HALICO) đã khẳng định vai trò là người giữ lửa cho giá trị truyền thống. Ra đời từ cuối thế kỷ XIX, HALICO đã đi cùng nhiều thế hệ người Việt, chứng kiến bao đổi thay của xã hội, nhưng vẫn giữ được tinh thần cốt lõi của rượu truyền thống: chắt lọc từ nguyên liệu quen thuộc, sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt, hướng tới sự hài hòa trong hương – vị.

Trong mỗi dịp Tết, sản phẩm rượu HALICO thường hiện diện trên bàn thờ gia tiên hay mâm cỗ sum vầy như một sự tiếp nối tự nhiên của nếp xưa. Đó không phải là sự phô trương, mà là lựa chọn mang tính ký ức – ký ức về những mùa Tết cũ, về việc nâng chén rượu mời nhau ngày Tết cùng chúc nhau những điều tốt đẹp trong năm mới.

Điều làm nên giá trị của rượu ngày Tết không nằm ở việc uống bao nhiêu, mà ở cách uống. Khi rượu được thưởng thức chậm rãi, trong câu chuyện thân tình, trong không khí ấm áp của gia đình, nó trở thành chất xúc tác cho sự gắn kết.

 

 

Các thương hiệu rượu truyền thống như HALICO, bằng việc kiên trì với chất lượng và giá trị văn hóa, đang góp phần định hình lại thói quen tiêu dùng, coi rượu là một sản phẩm văn hóa để thưởng thức, không phải công cụ để “thi thố”. Đây cũng là tinh thần phù hợp với thông điệp mà ngành Đồ uống Việt Nam đang hướng tới – nâng cao nhận thức về uống có trách nhiệm, đặc biệt trong những dịp cao điểm như Lễ Tết.

Lan tỏa thông điệp “Uống có trách nhiệm”

Văn hóa uống rượu ngày Tết là một phần của bản sắc Việt, cần được nhìn nhận một cách toàn diện: trân trọng giá trị truyền thống, đồng thời thích ứng với yêu cầu của đời sống hiện đại. Để làm được điều đó, không chỉ cần ý thức của người tiêu dùng, mà còn cần vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp, hiệp hội và truyền thông ngành.

Khi những thương hiệu rượu lâu đời tiếp tục kể câu chuyện văn hóa bằng chính sản phẩm của mình; khi người uống biết dừng đúng lúc để giữ trọn niềm vui; khi chén rượu ngày Tết trở lại đúng ý nghĩa ban đầu – gắn kết và sẻ chia – thì nét đẹp ấy sẽ còn được truyền lại cho nhiều thế hệ mai sau.

Xuân mới lại về. Trong hương trầm, bánh chưng xanh và chén rượu ấm nồng, người Việt nâng chén không chỉ để mừng năm mới, mà còn để nhắc nhau về một giá trị quen thuộc mà bền lâu: uống rượu là thưởng thức văn hóa, là giữ gìn nghĩa tình, và là trách nhiệm với cộng đồng.

Mộc Lan

Các bài viết khác

Xem thêm

Xây dựng văn hóa uống có trách nhiệm thông qua hợp tác giữa khu vực và địa phương

Tại Việt Nam và khắp khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, khái niệm “uống có trách nhiệm” đã phát triển từ những chiến dịch nâng cao nhận thức thành một phong trào xã hội chung. Chính phủ, cộng đồng và các bên liên quan trong ngành đang cùng nhau hợp tác để đưa việc thưởng thức điều độ và chừng mực trở thành một phần của giá trị sống hiện đại - nhấn mạnh vào nhận thức, sự cân bằng và trách nhiệm.

Cảnh báo đỏ từ những vụ ngộ độc rượu chứa Methanol: Khi “chén rượu vui” thành bi kịch

Chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, hàng loạt vụ ngộ độc rượu nghiêm trọng đã xảy ra trên khắp cả nước, khiến nhiều người phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch, có ít nhất ba trường hợp tử vong. Những vụ việc này là hồi chuông cảnh tỉnh không chỉ với người tiêu dùng mà còn với cả hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, trong bối cảnh rượu không rõ nguồn gốc vẫn tràn lan trên thị trường.

APISWA và các đối tác tiếp tục thực hiện chương trình thúc đẩy văn hóa uống có trách nhiệm tại Việt Nam

Tại buổi “Tọa đàm Truyền thông: Xây dựng Văn hóa Thưởng thức có Trách nhiệm tại Việt Nam thông qua phương pháp tiếp cận toàn xã hội” tổ chức tại Hà Nội vào sáng 26/9/2025, Liên minh Rượu mạnh và Rượu vang quốc tế tại Châu Á - Thái Bình Dương (APISWA) và các đối tác đã tái khẳng định cam kết thúc đẩy văn hóa uống có trách nhiệm thông qua một tọa đàm truyền thông nhấn mạnh hiệu quả của các nỗ lực hợp tác. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhân Tháng An toàn Giao thông Quốc gia tại Việt Nam. Buổi tọa đàm đã truyền tải thông điệp rằng, thay đổi hiệu quả và bền vững đòi hỏi tầm nhìn chung và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan

Cảm nghĩ của nhà thơ về đồ uống và văn hóa uống

Mỗi người đều có cảm nhận, sở thích khác nhau về hương vị đồ uống, song đều có một cái chung bất thành văn đó là văn hóa uống. Ai cũng cảm nhận được giá trị của đồ uống trong đời sống văn hóa, tinh thần của người dân, trong hiếu hỷ, thờ cúng tổ tiên, tiếp khách...

Tài xế uống 4 lon bia: “CSGT phạt 7 triệu đồng tôi lấy gì đóng”

Sau khi bị Đội CSGT Tân Sơn Nhất kiểm tra có nồng độ cồn kịch khung, nam tài xế không hợp tác với lực lượng chức năng mà liên tục gọi điện thoại nhờ người can thiệp bỏ qua lỗi vi phạm.

Uống có văn hóa, văn minh trong dịp nghỉ Lễ

Năm nay, dịp lễ Quốc khánh 2-9 được nghỉ 4 ngày liền nên hầu như ai đi làm ăn, công tác xa cũng về quê để nghỉ ngơi, gặp mặt gia đình, bạn bè. Nhiều người cảm nhận dịp nghỉ lễ năm nay như thế nghỉ Tết Nguyên đán vì có nhiều thời gian thăm hỏi nội, ngoại, cùng nhau làm cỗ cúng ông bà, tổ tiên.

Văn hóa uống trong thành ngữ, tục ngữ thơ ca

Ở Việt Nam và thế giới, rượu bia là thứ đồ uống không thể thiếu trong các dịp vui như lễ tết, cưới xin, mừng thọ, mừng nhà mới...

Quảng cáo và mua tạp chí