Ngành Bia có văn hóa, lịch sử lâu đời, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho xã hội và bình ổn thị trường. Doanh nghiệp Bia luôn đứng ở vị trí đóng góp ngân sách nhất, nhì địa phương, tạo việc làm cho hàng triệu lao động trực tiếp và gián tiếp trong chuỗi cung ứng bia từ sản xuất, cung ứng nguyên phụ liệu đầu vào cho sản xuất, chế biến đến lưu thông, phân phối, đóng gói, bao bì, vận chuyển, bảo quản, bán buôn, bán lẻ tới người tiêu dùng và phục vụ cho xuất khẩu v.v.

Lịch sử hình thành:

Năm 1875: Bia chính thức có mặt tại Việt Nam từ một xưởng bia nhỏ do người Pháp lập ra tại Sài Gòn (nay là TP. Hồ Chí Minh), tiền thân của Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO).

Năm 1890: Nhà máy Bia Hommel do người Pháp xây dựng tại Hà Nội, tiền thân của Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO).

Năm 1958: Chai bia đầu tiên của Việt Nam mang nhãn hiệu Trúc Bạch ra đời, đánh dấu bước ngoặt lớn trong ngành công nghiệp sản xuất bia tại Việt Nam.

Năm 1960: Bia Hữu Nghị và Bia hơi Hà Nội ra đời.

Năm 1977: Nhà máy của hãng BGI đổi tên thành Nhà máy Bia Sài Gòn.

Năm 1985: Nhà máy Bia Sài Gòn lắp đặt hệ thống chiết lon đầu tiên ở Việt Nam và cho ra mắt bia lon Saigon Premium Export.

Năm 1991: Nhà nước có chính sách mở cửa nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp Bia lớn trên thế giới đã xây dựng nhà máy tại Việt Nam như Heineken Việt Nam, Carlsberg Việt Nam…

Năm 1993: Nhà máy Bia Sài Gòn trở thành Công ty Bia Sài Gòn, nhà máy Bia Hà Nội đổi tên thành Công ty Bia Hà Nội.

Năm 1995: Hình thành Tổng công ty Rượu - Bia - Nước giải khát Việt Nam (VINABECO).

Năm 2003: Thành lập Tổng công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) và Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO).

Năm 2008: Chuyển đổi mô hình hoạt động thông qua quá trình cổ phần hóa, Tổng công ty CP Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) và Tổng công ty CP Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO) được thành lập.

Từ năm 2010 đến nay: Ngành Đồ uống Việt Nam ngày càng phát triển, là một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước, chủ động đầu tư trang thiết bị hiện đại, tiên tiến, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, tiên phong trong các hoạt động bảo vệ môi trường, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững.

Quy mô hoạt động: Việt Nam có hơn 100 doanh nghiệp sản xuất bia, trong đó có các doanh nghiệp lớn gồm Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO), Heineken Việt Nam, Carlsberg Việt Nam, Sapporo Việt Nam, AB Inbev Việt Nam. Ngoài ra, còn có các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ là các doanh nghiệp bia địa phương và bia thủ công. SABECO và HABECO là hai thương hiệu lâu đời trên thị trường bia Việt Nam

Sản lượng: các nhà sản xuất đang cung cấp ra thị trường hàng tỷ lít bia mỗi năm để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của người Việt.

Doanh thu: Năm 2023 doanh thu ngành bia đạt 5,06 tỷ USD

Mức tiêu thụ Bia tại Việt Nam: 4,5 lít cồn nguyên chất/người/ năm.

Đóng góp ngân sách: Toàn ngành đồ uống đóng góp ngân sách hơn 60 ngàn tỉ đồng/năm, trong đó Bia chiếm gần 75%, khoảng hơn 45.000 tỷ đồng. Một số doanh nghiệp Bia nằm trong danh sách 1.000 doanh nghiệp nộp thuế TNCN lớn nhất Việt Nam.

Đóng góp kinh tế - xã hội:

+ Đóng góp gần 2% vào GDP.

+ Đóng góp 5,6-6% tổng giá trị sản xuất ngành công nghiệp.

+ Góp phần đẩy lùi hàng lậu, hàng giả.

+ Giải quyết hàng triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp trong chuỗi cung ứng

+ Thúc đẩy du lịch, dịch vụ phát triển

+ Đóng góp tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

+ Phát triển bền vững và đảm bảo an sinh xã hội

Ngành bia thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài lớn, từ các công ty đa quốc gia của các nước phát triển khu vực châu Âu, châu Mỹ đem theo công nghệ sản xuất, chế biến hiện đại, đóng góp vào sự phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngành công nghiệp bia.

Các doanh nghiệp trong ngành luôn ưu tiên và quan tâm dành một phần ngân sách đáng kể để tham gia tích cực trong các hoạt động phát triển bền vững theo tiêu chí Môi trường - Xã hội và Quản trị minh bạch (ESG), thông qua các chiến dịch sản xuất xanh, nâng cao nhận thức xã hội, bảo vệ môi trường và báo cáo minh bạch, theo xu hướng của thế giới, và cam kết của Việt Nam. Tiêu biểu như:

SABECO đặt mục tiêu giảm thiểu tác động đến môi trường và đạt phát thải ròng vào năm 2050, chú trọng tối ưu hóa nguyên liệu và năng lượng, sử dụng bao bì tái chế, thu hồi và tái sử dụng nước, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.

HEINEKEN Việt Nam tập trung vào ba trụ cột “Vì con người, Vì hành tinh, Vì sự thịnh vượng chung”, được công nhận là một trong những doanh nghiệp phát triển bền vững hàng đầu, với 98% năng lượng tái tạo trong sản xuất, 98% chai thủy tinh được tái sử dụng và 100% bù hoàn nước tại lưu vực sông Tiền.

HABECO đầu tư vào hệ thống xử lý nước thải, khí thải, tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường, đảm bảo tiêu chuẩn môi trường và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.

Carlsberg Việt Nam hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong sản xuất vào năm 2028, đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ xử lý nước thải, giải pháp tiết kiệm nước, sử dụng năng lượng tái tạo và bao bì bền vững. Hiện tại, 100% chai của công ty có thể tái sử dụng và bao bì carton được làm từ 90% vật liệu tái chế.

Chương trình an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm với cộng đồng: Các doanh nghiệp thể hiện rõ trách nhiệm xã hội qua hàng loạt hoạt động cộng đồng ý nghĩa, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như an sinh xã hội, giáo dục, thể thao, môi trường…

Đồng hành cùng cộng đồng: Nhiều chương trình xã hội dược thực hiện như: “63 gắn kết - 1 Tết sum vầy”; “HEINEKEN Cares - Chung tay sẻ chia, cùng cộng đồng đón Tết An Vui”; “SABECO Sports Hub”; Chương trình “Đã uống rượu bia - không lái xe”; ủng hộ đồng bào chịu ảnh hưởng của thiên tai; đồng hành với nhiều chương trình thể thao…

Gắn bó với đời sống văn hóa và cộng đồng: Nhiều thương hiệu như bia Hà Nội, bia Saigon, Bia Heineken đã trở thành một nét văn hóa của người Việt, gắn liền với hình ảnh Tết sum vầy, mùa hè sôi động hay những chiến thắng bóng đá lịch sử.