Mối nguy hại từ rượu không rõ nguồn gốc
Rượu không rõ nguồn gốc đang ngày càng tràn lan trên thị trường, nguy hiểm hơn là mặt hàng này lại được nhiều người sử dụng vì giá rẻ hoặc chưa hiểu hết tác hại của nó.
Tình trạng rượu không rõ nguồn gốc tràn lan không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng tới kinh tế - xã hội, kéo theo nhiều hệ lụy khó lường…
Để có thông tin về tình hình rượu không rõ nguồn gốc, chúng tôi đã thực hiện chuyến thực tế tại một số quán ăn, cửa hàng, qua đó cho thấy việc bán rượu không rõ nguồn gốc vẫn tràn lan từ nông thôn tới thành phố. Tại nhiều hàng ăn, quán cơm bình dân, quán nướng, lẩu sinh viên… phổ biến nhiều loại rượu trắng, rượu ngâm không rõ nguồn gốc như rượu táo mèo, ba kích,… Khi được hỏi về nguồn gốc các loại rượu này, các chủ quán mà chúng tôi gặp đều “vô tư” khẳng định rượu của người nhà tự nấu, rượu ở quê chuyển xuống, kèm theo đó là câu “em yên tâm rượu này uống không đau đầu, đảm bảo chất lượng”. Đó là cách giới thiệu của các chủ quán, tuy nhiên, các sản phẩm này nguồn gốc do ai nấu, chất lượng ra sao, có đảm bảo an toàn thực phẩm hay không thì chưa ai biết vì nó chưa được kiểm tra, kiểm soát.
![alt]()
Ngoài ra, còn có nhiều trường hợp rao bán công khai rượu nhà nấu ngay trên các trang mạng xã hội như “rượu ngô bao tử thơm ngon, nguyên chất 100% ủ bằng men lá, không đau đầu, không háo nước”. Các loại rượu ngô bao tử này đều là loại hàng hóa không tem nhãn, được đóng thành can 10 - 20 lít, bán với giá “siêu rẻ”. Tuy nhiên, việc tiêu thụ những loại rượu không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ được người tiêu dùng “hưởng ứng”, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm tới sức khỏe con người. Nguy hiểm hơn nữa là loại rượu không rõ nguồn gốc mà người ta pha cồn methanol để kiếm lời, họ chỉ biết lợi cho bản thân mình, coi thường sức khỏe của người mua theo kiểu “sống chết mặc bay – tiền thầy bỏ túi”. Việc không quản lý, kiểm soát được các loại rượu này cũng là một trong những nguyên nhân dẫn tới người tiêu dùng mua phải các loại rượu không rõ nguồn gốc và hậu quả là các vụ ngộ độc thương tâm đã xảy ra.
Trong những năm qua, ở một số địa phương đã xảy ra các vụ ngộ độc rượu do uống phải rượu pha cồn methanol, rượu ngâm không đảm bảo an toàn… Thực tế cho thấy, năm nào cũng xảy ra tình trạng ngộ độc rượu, thậm chí có những trường hợp tử vong do uống rượu không rõ nguồn gốc, rượu pha methanol. Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên - Phụ trách Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai: Thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán, số bệnh nhân nhập viện liên quan đến lạm dụng rượu, bia tăng cao, trong đó chủ yếu là xuất huyết tiêu hóa, men gan tăng, viêm gan, xơ gan, viêm tụy... Hầu hết bệnh nhân vào viện trong tình trạng lạm dụng rượu kéo dài nhiều năm. Chưa kể, không ít người bị ngộ độc rượu, thoát cơn nguy kịch nhưng phải chịu di chứng nặng nề ở não, mắt... mất khả năng lao động, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Về nguyên nhân xuất hiện nhiều ca ngộ độc methanol trong thời gian qua, các chuyên gia cho rằng đó là do các loại rượu có pha cồn công nghiệp methanol vẫn đang được bán trôi nổi trên thị trường.
Các chuyên gia cũng nhận định, nếu nhìn bằng mắt, ngửi hoặc nếm thì khó biết được rượu chứa hàm lượng methanol cao hay thấp. Chính vì thế, người dân phải nâng cao cảnh giác, chọn loại rượu có đầy đủ nhãn mác, thông tin như tên sản phẩm, tên và địa chỉ của nhà sản xuất hay đơn vị nhập khẩu. Chỉ hơn 1 tháng cuối năm 2020, Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch mai tiếp nhận 7 bệnh nhân vào cấp cứu liên quan đến 2 vụ ngộ độc methanol (rượu pha cồn công nghiệp), trong đó có 1 người tử vong, 1 người bị tổn thương mắt và não.
Nguyên nhân dẫn tới nhiều ca ngộ độc trong thời gian qua chủ yếu là do các loại rượu có pha cồn công nghiệp methanol vẫn đang được bán trôi nổi trên thị trường, trong các quán ăn, nhà hàng nhưng chưa được kiểm soát tốt. Do đó rất cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cơ quan quản lý, tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân nhằm thắt chặt quản lý rượu thủ công, không để rượu không rõ nguồn gốc, rượu pha cồn còn “cơ hội” trên thị trường.
Hiện nay, một thực tế đáng lo ngại là ở các tỉnh, thành đều có nhiều hộ dân tự nấu, pha chế, buôn bán rượu không rõ nguồn gốc. Rượu tự nấu, tự pha chế ở các địa phương không được kiểm soát chất lượng, nhiều loại có nồng độ cao cũng như hàm lượng lớn các chất độc hại cho cơ thể. Do không có ai kiểm soát, quản lý được các loại rượu tự nấu, tự pha chế, không có nguồn gốc nên việc ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng là rất lớn, chỉ đến khi xảy ra vụ ngộ độc rượu thì truy tìm nơi sản xuất. Một nghịch cảnh nữa là trong khi rượu không rõ nguồn gốc lại tiêu thụ rất lớn trên thị trường, trong khi đó rượu do nhà máy sản xuất có nguồn gốc rõ ràng, có uy tín lâu năm thì đang có chiều hướng giảm sản lượng, kinh doanh gặp nhiều khó khăn.
Nguyễn Anh