Theo đó, các Hiệp hội doanh nghiệp bày tỏ sự ủng hộ Chính phủ trong các nỗ lực bảo vệ môi trường, cũng như đẩy mạnh việc tái chế sản phẩm, bao bì để thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam.

Theo văn bản góp ý, để thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu tái chế sản phẩm, bao bì thải bỏ (EPR) có hiệu lực từ 01/01/2024 theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các Hiệp hội đã rất tích cực tham gia 3 hội thảo (các ngày 23/3, 27/6, 28/7/2023) và có nhiều góp ý chi tiết để giúp Vụ Pháp chế, Bộ Tài Nguyên và Môi trường xây dựng Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành định mức chi phí tái chế hợp lý, hợp lệ đối với một đơn vị khối lượng sản phẩm, bao bì và chi phí quản lý hành chính phục vụ quản lý, giám sát, hỗ trợ thực hiện trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu (sau đây gọi tắt là Dự thảo định mức chi phí tái chế Fs). Các Hiệp hội cũng đề xuất các giải pháp để thực thi EPR được hiệu quả, hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển sản xuất-kinh doanh.

Tuy nhiên, theo các Hiệp hội doanh nghiệp, có hai vướng mắc lớn các Hiệp hội muốn trình các Bộ trưởng xem xét và có chỉ đạo Ban Soạn thảo tháo gỡ, nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ trong Công điện 470/CĐ-TTg ngày 26/5/2023 “các Bộ trưởng… tập trung chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả, nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho sản xuất kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân”, Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính Phủ ngày 15/7/2023 “tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, giảm chi phí, hỗ trợ dòng tiền” và chỉ đạo của Bộ Chính Trị ngày 21/7/2023 “tập trung hỗ trợ người dân, doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, thúc đẩy sản xuất”, cụ thể là:

1.1. Tại dự thảo trình Thủ tướng Chính phủ ngày 27/7/2023, dù Ban Soạn thảo đã có điều chỉnh, một số định mức chi phí tái chế Fs cao hơn cả mức Fs trung bình của 14 nước Tây Âu là các nước rất phát triển và có chi phí đắt đỏ, như Fs dự thảo của nhôm cao gấp 1,26 lần, của thủy tinh cao hơn 2,12 lần,…, nguyên nhân chính là do chưa áp dụng kinh tế tuần hoàn để tính Fs khi chưa trừ đi giá trị thu hồi được (Chi tiết tại Phụ lục II). Với các vật liệu giá trị cao như bao bì kim loại, giấy carton…, nhà tái chế chính thức đang có lãi lớn (Phụ lục IV), việc các doanh nghiệp và người tiêu dùng phải nộp phí tái chế cao cho các vật liệu này để hỗ trợ tăng lãi cho nhà tái chế là rất bất hợp lý.

1.2. Chỉ riêng 3 loại bao bì giấy, nhựa và kim loại, phí tái chế ước tính là 6.127 tỷ đồng mỗi năm. Cộng thêm nhiều ngàn tỷ đồng phí tái chế cho các loại bao bì, phương tiện giao thông, sản phẩm thải bỏ khác, đây là một khoản chi phí rất lớn, gây rất nhiều khó khăn cho sản xuất-kinh doanh và người tiêu dùng, đặc biệt trong giai đoạn khó khăn hiện nay.

1.3. Vì vậy, các Hiệp hội đề xuất điều chỉnh định mức chi phí tái chế Fs hợp lý hơn (chi tiết nêu ở mục I, Phụ lục I), căn cứ vào nghiên cứu của Liên minh Tái chế Việt nam PRO, thực tiễn tái chế của Việt nam và mức phí tái chế trung bình thị trường. Với đề xuất này, ước tính phí tái chế 3 loại bao bì giấy, nhựa và kim loại là 3.146 tỷ đồng. Cộng thêm với phí tái chế các loại bao bì, sản phẩm thải bỏ khác, quỹ EPR sẽ có nhiều ngàn tỷ đồng để hỗ trợ các nhà tái chế. Đây là một cố gắng đóng góp rất lớn của các doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay, hài hòa được cả 2 mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển sản xuất-kinh doanh.

2. Các kiến nghị để triển khai hiệu quả chính sách EPR ở Việt Nam:

2.1. Thay đổi cách nộp đóng góp tái chế từ tạm ứng trước vào đầu năm 2024 sang quyết toán theo số lượng thực tế khi kết thúc năm (tức nộp vào 4/2025), để doanh nghiệp vẫn thực hiện đầy đủ trách nhiệm với môi trường mà giảm được khó khăn, giống với cách nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là nộp vào đầu kỳ sau.

2.2. Cho phép các doanh nghiệp thực hiện kết hợp cả hình thức tự tái chế và nộp tiền hỗ trợ tái chế trong cùng năm cho cùng một loại bao bì, sản phẩm thải bỏ, thay vì bắt buộc chọn một trong 2 hình thức.

2.3. Áp dụng hệ số điều chỉnh Fs bằng 0 đối với phần bao bì đã sử dụng vật liệu tái chế ở Việt Nam, và hệ số điều chỉnh Fs bằng 0,5 đối với các loại vật liệu thân thiện với môi trường

2.4. Các kiến nghị khác, và cơ sở cho các kiến nghị được nêu chi tiết trong mục II Phụ lục I đính kèm.

Đại diện các hiệp hội doanh nghiệp bày tỏ mong muốn các Bộ trưởng quan tâm và có chỉ đạo Ban Soạn thảo xem xét, tiếp thu các kiến nghị nêu trên của các Hiệp hội để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Các Hiệp hội cam kết luôn đồng hành cùng với Chính phủ và các Bộ ngành trong việc thúc đẩy bảo vệ môi trường và phát triển đất nước.

(Mời độc giả đọc Văn bản chi tiết ở link đính kèm) TẠI ĐÂY