Tại Hội thảo “Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) và ngành Đồ uống” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì phối hợp với Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) tổ chức ngày 08/8/2024, TS. Nguyễn Minh Thảo - Trưởng ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết: "Thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường, phương án 10% sẽ tác động đến 24 ngành trong nền kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp hàng nghìn lao động trong các doanh nghiệp"

 Theo tính toán, nếu áp dụng 10% đối với nước giải khát có đường thì hệ số co giãn của người lao động và vốn đối với ngành nước giải khát có đường giảm 1,03%. Điều đó có nghĩa là quy mô sản xuất của các doanh nghiệp nước giải khát có đường thu hẹp đi đáng kể nếu như áp dụng thuế suất này.

Với việc áp dụng việc đánh thuế 10% tác động đến 24 ngành trong nền kinh tế. Nếu áp dụng mức thuế này thì GDP của nền kinh tế sẽ giảm 0,5%. Nếu áp dụng mức GDP năm 2022 là 5,55 triệu tỷ, mất đi của nền kinh tế là 27,8 nghìn tỷ do các ngành trong nền kinh tế bị tác động. Tính toán chuỗi tác động này là ngành nước giải khát và 24 ngành trong nền kinh tế trong chuỗi giá trị.

Đối với thuế gián thu nếu áp dụng thuế TTĐB sẽ ảnh hưởng tới nguồn thu của thuế gián thu. Trong năm đầu tiên, nguồn thu của thuế gián thu tăng, vì khi tăng thuế TTĐB nguồn thu sẽ tăng trong năm đầu. Nhưng từ năm thứ 2 nguồn thu giảm, áp dụng đường cong laffer. Nguồn gián thu giảm khoảng 0,5%. Ước tính nguồn thu của thuế gián thu năm 2022 là 1 triệu tỷ. Với 0,5 % giảm đi thì giảm đi 5,2 nghìn tỷ. Kéo theo đó doanh thu của ngành sản xuất nước giải khát và 24 ngành khác giảm, thuế trước thu cũng giảm. Theo số liệu thuế trước thu năm 2022 là 3,38 nghìn tỷ, giảm 3,2 nghìn tỷ bắt đầu ngay sau khi áp dụng thuế TTĐB với nước giải khát có đường. Trong dự thảo đánh giá tác động của Bộ Tài chính cũng chỉ nói sẽ tăng nguồn thu, giảm điều tiết người tiêu dùng và điều tiết thu nhập, không có con số cụ thể.

Nếu áp dụng 10% thì ảnh hưởng trực tiếp đến lao động trong các doanh nghiệp giảm 2.000 lao động.

PV