VBA góp ý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Đề xuất chính sách minh bạch, quản lý theo mức độ rủi ro
Ngày 16/10/2026, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) đã có Công văn số 92/CV-VBA gửi Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà và Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, đóng góp ý kiến đối với Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Hiệp hội đề xuất hoàn thiện các quy định theo hướng tăng cường hậu kiểm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quản lý dựa trên mức độ rủi ro và bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn.
VBA đánh giá Luật An toàn thực phẩm có ý nghĩa quan trọng đối với lĩnh vực thực phẩm nói chung và ngành Đồ uống nói riêng. Trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Dự thảo, Hiệp hội đã tổng hợp ý kiến doanh nghiệp hội viên, tham gia phản biện chính sách nhằm góp phần xây dựng khung pháp lý minh bạch, hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và điều kiện phát triển ổn định của doanh nghiệp.
Hiệp hội ghi nhận cơ quan soạn thảo đã có một số điều chỉnh theo hướng tích cực, như bỏ quy định về phí quản lý an toàn thực phẩm, bỏ quy định về thanh tra, kiểm tra, bổ sung chương riêng về hậu kiểm và điều chỉnh yêu cầu về truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, VBA cho rằng một số nội dung trong Dự thảo mới nhất cần tiếp tục được rà soát để tránh phát sinh thủ tục, chi phí tuân thủ không cần thiết, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Đẩy mạnh hậu kiểm, đơn giản hóa thủ tục công bố sản phẩm
Một trong những kiến nghị trọng tâm của VBA là điều chỉnh cơ chế công bố sản phẩm theo hướng giảm khâu chờ xác nhận hành chính. Hiệp hội đề xuất cho phép tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và lưu thông sản phẩm ngay sau khi hoàn thành việc nộp hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm trên hệ thống thông tin theo quy định, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ và an toàn sản phẩm.
VBA cũng kiến nghị rà soát yêu cầu ghi số tiếp nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm trên nhãn, bao bì trong những trường hợp không thực sự cần thiết, nhằm tránh tạo thêm nghĩa vụ cho doanh nghiệp.
Đối với thực phẩm bổ sung thuộc ngành Đồ uống, Hiệp hội đề xuất phân loại sản phẩm và áp dụng thủ tục quản lý phù hợp với tính chất, thành phần và phạm vi công bố về sức khỏe. Các sản phẩm đồ uống thông thường được bổ sung vitamin, khoáng chất, chất xơ hoặc những thành phần phổ biến cần được xem xét theo cơ chế tương xứng, tránh áp dụng đồng loạt thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc xác nhận nội dung quảng cáo khi chưa thực sự cần thiết.
Theo VBA, quản lý quảng cáo thực phẩm vẫn cần bảo đảm chặt chẽ để ngăn chặn thông tin sai lệch, quảng cáo thổi phồng công dụng và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, các yêu cầu quản lý cần được phân tầng theo tính chất sản phẩm và phạm vi công bố sức khỏe. Do vậy, cần cân nhắc không yêu cầu xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất và không có hoặc có công bố khuyến cáo về sức khỏe đối với các thành phần bổ sung này.
Tháo gỡ vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm nhập khẩu
Đối với thực phẩm và nguyên liệu nhập khẩu, VBA kiến nghị duy trì cơ chế kiểm tra giảm đối với các lô hàng có mức độ rủi ro thấp, thay vì yêu cầu thông báo kết quả đạt yêu cầu đối với từng lô như quy định tại điểm b khoản 1 Điều 39 của Dự thảo.
Hiệp hội cho rằng việc kiểm tra từng lô hàng thuộc diện kiểm tra giảm có thể làm tăng chi phí kiểm tra, lưu kho, lưu bãi, kéo dài thời gian thông quan và ảnh hưởng đến nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất.
VBA đồng thời đề xuất xem xét miễn kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu để phục vụ sản xuất nội bộ, không lưu thông trên thị trường hoặc sử dụng để sản xuất thực phẩm đã được công bố theo quy định. Việc xem xét cần dựa trên hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp đối với thành phẩm.
Bên cạnh đó, Hiệp hội kiến nghị thu hẹp phạm vi đăng ký quốc gia, vùng lãnh thổ và cơ sở kinh doanh ở nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào Việt Nam, ưu tiên áp dụng đối với nhóm thực phẩm có nguy cơ cao. Theo VBA, phạm vi đăng ký quá rộng có thể làm tăng khối lượng xử lý của cơ quan quản lý, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng chủ động nguồn nguyên liệu của doanh nghiệp trong nước.
Hoàn thiện quy định, tránh chồng chéo và phát sinh chi phí
Về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, VBA đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được công nhận như HACCP, ISO 22000, IFS Food, BRCGS Food Safety, FSSC 22000 với yêu cầu thực hành vệ sinh tốt (GHP), tránh phát sinh nghĩa vụ tuân thủ chồng chéo đối với doanh nghiệp.
Đối với thương mại điện tử, Hiệp hội đề xuất cho phép doanh nghiệp công khai giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố hoặc đường dẫn đến thông tin công bố trên website của cơ quan có thẩm quyền. Theo VBA, yêu cầu đăng tải toàn bộ hồ sơ sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử có thể làm tăng chi phí và tiềm ẩn nguy cơ lộ thông tin thuộc bí mật kinh doanh.
Trong hoạt động hậu kiểm, VBA kiến nghị giới hạn việc niêm phong, tạm dừng bán đối với lô sản phẩm đang kiểm tra hoặc sản phẩm không phù hợp, tránh ảnh hưởng đến toàn bộ nhãn hàng khi chưa có kết luận vi phạm. Hiệp hội cũng đề xuất quy định rõ căn cứ xác định thực phẩm nguy cơ cao, đồng thời phân loại thực phẩm thành ba nhóm nguy cơ cao, trung bình và thấp để áp dụng biện pháp quản lý tương xứng.
Một nội dung khác được VBA quan tâm là thời gian chuyển tiếp. Hiệp hội kiến nghị thống nhất thời gian chuyển tiếp đối với các thủ tục và quy định về ghi nhãn ở mức 36 tháng (03 năm) cho toàn bộ các thủ tục và quy trình ghi nhãn. Theo VBA, việc thống nhất thời gian chuyển tiếp sẽ giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý chủ động kế hoạch thực hiện, hạn chế nguy cơ ách tắc trong xử lý hồ sơ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và lưu thông thực phẩm.
Hiệp hội VBA mong muốn cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, xem xét các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật. Mục tiêu là xây dựng khung pháp lý vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, an toàn cho người tiêu dùng, vừa giảm thiểu thủ tục không cần thiết, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và thuận lợi, góp phần nâng cao tính khả thi của Luật khi được ban hành và triển khai trong thực tiễn.
Kim Anh