Ngày 20/8/2026, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam có Công văn số 79/CV-VBA gửi Cục Pháp luật Hình sự - Hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp, góp ý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) ngày 14/8/2026. Đây là bước tiếp nối các ý kiến VBA đã gửi trước đó tại Công văn số 73/CV-VBA ngày 10/8/2026.

VBA đánh giá cao cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh sửa một số nội dung quan trọng như bỏ quy định về phí quản lý an toàn thực phẩm, bỏ quy định về thanh tra, bổ sung chương riêng về hậu kiểm, bỏ yêu cầu mã định danh trong truy xuất nguồn gốc, sửa đổi một số quy định về thực phẩm xuất khẩu... Tuy nhiên, qua rà soát dự thảo mới, Hiệp hội cho rằng vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Quản lý an toàn thực phẩm cần dựa trên mức độ rủi ro

Dự thảo quy định thực phẩm được phân thành hai nhóm: thực phẩm có nguy cơ cao và thực phẩm có nguy cơ thấp; trong đó thực phẩm thuộc nhóm nguy cơ cao phải áp dụng quy định về truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc nhóm rủi ro cao theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Theo VBA, quy định này cần được rà soát để bảo đảm tính thống nhất giữa Luật An toàn thực phẩm và pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đặc biệt, Hiệp hội lưu ý rằng các sản phẩm đồ uống hiện nay không thuộc Danh mục hàng hóa rủi ro cao theo quy định về pháp luật chất lượng hàng hóa. Nếu cách phân nhóm trong Dự thảo được áp dụng theo cách có thể đưa các sản phẩm này vào nhóm thực phẩm nguy cơ cao, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thêm các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tạo ra sự không thống nhất giữa các quy định pháp luật.

VBA kiến nghị áp dụng thống nhất việc truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm theo mức độ rủi ro; đồng thời đề nghị quy định việc truy xuất chủ yếu theo lô sản xuất, lô hàng hoặc đơn vị truy xuất tương đương, không bắt buộc truy xuất đến từng đơn vị sản phẩm, trừ những nhóm thực phẩm có rủi ro cao hoặc có yêu cầu quản lý đặc thù.

Tránh biến những sai sót kỹ thuật thành nguy cơ đình trệ sản xuất, kinh doanh

VBA cũng đề nghị cân nhắc quy định coi việc sản xuất, kinh doanh thực phẩm vi phạm quy định về nhãn hàng hóa là hành vi bị nghiêm cấm.

Theo Hiệp hội, vi phạm về ghi nhãn có nhiều cấp độ, trong đó có những sai sót không ảnh hưởng đến chất lượng hay an toàn của sản phẩm. Nếu tất cả các trường hợp đều dẫn tới biện pháp dừng kinh doanh sẽ tác động lớn đến hoạt động của doanh nghiệp.

Quan điểm này đặt ra yêu cầu quan trọng trong xây dựng chính sách: chế tài phải tương xứng với bản chất và mức độ của hành vi vi phạm. Một sai sót hành chính, kỹ thuật về nhãn không nên được xử lý theo cùng một cách với hành vi làm mất an toàn thực phẩm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng cho người tiêu dùng.

Tương tự, tại Điều 58 về xử lý vi phạm và mức phạt tối đa, VBA thống nhất với chủ trương tăng cường hiệu lực thực thi pháp luật nhưng đề nghị chế tài phải bảo đảm các nguyên tắc: tương xứng với mức độ rủi ro và hậu quả; phân biệt vi phạm hành chính mang tính kỹ thuật với hành vi gây mất an toàn thực phẩm nghiêm trọng; khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục và hợp tác với cơ quan quản lý; đồng thời bảo đảm tính minh bạch, nhất quán và khả thi.

Hậu kiểm phải thực chất, không tạo thêm một vòng thủ tục

Hiệp hội cho rằng cần làm rõ sự khác nhau giữa “hậu kiểm”, “thanh tra” và “kiểm tra” về an toàn thực phẩm nhằm tránh chồng chéo, trùng lặp và gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, VBA đề nghị tiếp tục kế thừa cơ chế “tự công bố” đã được triển khai theo Nghị định 15, tránh cách hiểu rằng doanh nghiệp phải chờ cơ quan có thẩm quyền “tiếp nhận” hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng mới được lưu thông sản phẩm.

Tinh thần này phù hợp với xu hướng cải cách phương thức quản lý nhà nước hiện nay: chuyển từ tiền kiểm nặng về thủ tục sang hậu kiểm dựa trên nguy cơ và lịch sử tuân thủ. Doanh nghiệp tuân thủ tốt cần được tạo điều kiện; nguồn lực quản lý nhà nước nên tập trung vào những sản phẩm, cơ sở và hành vi có nguy cơ cao.

Công nhận các hệ thống quản lý tiên tiến, giảm thủ tục trùng lặp

Đối với các cơ sở sản xuất đã áp dụng những hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến như HACCP, ISO 22000, IFS Food, BRCGS Food Safety, FSSC 22000..., VBA đề nghị có cơ chế công nhận phù hợp.

Trường hợp doanh nghiệp đã được cấp các chứng nhận liên quan và chứng nhận còn hiệu lực cần được xem xét miễn yêu cầu cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần đánh giá khả năng đáp ứng và tính khả thi đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ hoặc gặp khó khăn về đầu tư nếu buộc phải áp dụng các hệ thống này.

VBA cũng đề nghị kéo dài thời hạn hiệu lực của Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm từ 3 năm lên 5 năm trong trường hợp vẫn duy trì cơ chế cấp giấy.

Tránh phát sinh chi phí và thủ tục trong kiểm nghiệm, quảng cáo, ghi nhãn

Trong lĩnh vực thử nghiệm, VBA đề nghị làm rõ khả năng phát sinh chi phí đối với doanh nghiệp khi chuyển từ cách gọi “kiểm nghiệm” sang “thử nghiệm”, nhất là khi kết quả thử nghiệm được sử dụng trong đăng ký công bố sản phẩm hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng.

Đối với quảng cáo thực phẩm, Hiệp hội đề nghị Luật quy định rõ nguyên tắc phân biệt giữa thực phẩm bổ sung có công bố khuyến cáo sức khỏe về chức năng dinh dưỡng và những sản phẩm có công bố khuyến cáo về chức năng khác, giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc công dụng sản phẩm. Theo đó, không phải mọi thông tin về chức năng dinh dưỡng đều nhất thiết phải trải qua cùng một cơ chế xác nhận nội dung quảng cáo.

Về ghi nhãn, VBA cho rằng cần cân nhắc kỹ việc giao Bộ Y tế quy định chi tiết về ghi nhãn thực phẩm. Bất kỳ thay đổi nào về nhãn đều có thể tác động trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, thiết kế, in ấn và sử dụng bao bì của doanh nghiệp. Vì vậy, các yêu cầu mới cần có cơ sở rõ ràng, phạm vi cụ thể và thời gian chuyển tiếp phù hợp.

Cần có đủ thời gian để doanh nghiệp chuẩn bị

Về thời điểm Luật có hiệu lực, VBA kiến nghị xem xét thời điểm Luật có hiệu lực sau ít nhất 6 tháng kể từ ngày công bố ban hành, tức từ 1/7/2027, hoặc sau một năm, tức từ 1/1/2028. Đối với những quy định phát sinh thêm thủ tục hành chính hoặc yêu cầu doanh nghiệp đầu tư về nguồn lực, thời gian, kỹ thuật, cần có lộ trình phù hợp.

CHI TIẾT: XEM TẠI ĐÂY