Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có Công văn góp ý Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) (TTĐB) gửi Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cân nhắc chưa xem xét tăng thuế và bổ sung mặt hàng chịu thuế TTĐB tại thời điểm này để tránh tác động bất lợi đến thị trường và cộng đồng doanh nghiệp... Thay vì tăng thuế đột ngột cần có lộ trình hợp lý hơn để đảm bảo doanh nghiệp có thời gian thích ứng, hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế, bảo vệ việc làm và kiểm soát tốt hơn thị trường tiêu dùng... VCCI đề xuất lùi lộ trình tăng thuế TTĐB từ năm 2028 với mức tăng hợp lý, phù hợp với thực tế...

          Trong bối cảnh kinh tế đầy thách thức hiện nay, việc điều chỉnh chính sách thuế, trong đó có thuế TTĐB cần được xem xét một cách thận trọng và toàn diện. Việc tăng thuế TTĐB ở mức cao và lộ trình đột ngột trong cả hai phương án của Dự thảo Luật có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực và cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

VCCI đề xuất lùi lộ trình tăng thuế TTĐB từ năm 2028 với mức tăng hợp lý, phù hợp với thực tế (Ảnh minh họa)

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong năm 2024 tăng 14,7% so với năm 2023, đạt mức kỷ lục 197.900 doanh nghiệp. Dự báo năm 2025, kinh tế toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong khi doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực đang đối diện với tình trạng sức mua suy giảm liên tục và chi phí đầu vào gia tăng.

Trước tình hình đó, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các chính sách thuế, bao gồm cả thuế TTĐB, được cân nhắc kỹ lưỡng để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ kích cầu tiêu dùng và mở rộng thị trường. Việc thiết kế chính sách thuế cần đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội theo hướng hài hòa và bền vững.

Ngoài ra, VCCI cũng kiến nghị nên cân nhắc sửa đổi Luật Thuế TTĐB theo hướng quy định mang tính khung, ổn định lâu dài. Trong đó chỉ đưa ra nguyên tắc điều chỉnh thuế suất tối đa hoặc thu hẹp hay mở rộng đối tượng chịu thuế; đồng thời giao Chính phủ chủ động xây dựng lộ trình điều chỉnh thuế suất dựa trên tình hình thực tế.

Đối với sản phẩm bia, rượu, việc tăng thuế TTĐB cần được xem xét thận trọng, đặc biệt trong bối cảnh ngành đang gặp nhiều khó khăn do tác động của nhiều yếu tố, khiến sản lượng, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp sụt giảm nghiêm trọng, trong khi giá nguyên liệu đầu vào tăng, làm cho giá bán tăng, dẫn đến giảm tiêu dùng, tổn kho tăng cao.

Hơn nữa, ngoài Luật Thuế TTĐB, ngành đồ uống có cồn hiện đang chịu nhiều áp lực từ các quy định pháp luật như Luật Phòng, chống tác hại của rượu bia, Luật Quảng cáo, cũng như các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong giao thông, quy định trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), thuế nhập khẩu, chi phí tem thuế và các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững. Đặc biệt, trong khi nhiều mặt hàng khác được giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% xuống 8%, thì rượu, bia không được hưởng chính sách này, làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp.

Nếu thuế TTĐB tiếp tục tăng đột ngột, doanh nghiệp sẽ càng gặp khó khăn hơn, có thể dẫn đến giảm sản xuất, mất việc làm và gia tăng tiêu thụ sản phẩm không chính thức.

Do đó, để đảm bảo sự thích ứng của doanh nghiệp và duy trì nguồn thu ngân sách, cần có lộ trình tăng thuế hợp lý, giãn thời gian áp dụng từ năm 2028, với mức tăng 5% mỗi hai năm.

Đối với bia: 01/01/2028 – 31/12/2029: 70%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 75%; Từ 01/01/2032 trở đi: 80%.

Đối với rượu từ 20 độ trở lên: 01/01/2028 – 31/12/2029: 70%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 75%; Từ 01/01/2032 trở đi: 80%.

Đối với rượu dưới 20 độ: 01/01/2028 – 31/12/2029: 40%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 45%; Từ 01/01/2032 trở đi: 50%.

Đối với sản phẩm nước giải khát có đường, VCCI đề nghị xem xét chưa nên đưa nước giải khát có đường vào đối tượng chịu thuế TTĐB tại thời điểm hiện nay. Cần cân nhắc thận trọng để đảm bảo tính hợp lý và công bằng trong chính sách thuế. Bởi thừa cân béo phì chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố, không chỉ xuất phát từ việc tiêu thụ đồ uống có đường.

Bên cạnh đó, nếu đường được xem là yếu tố chính gây bệnh thừa cân béo phì và cần điều tiết thông qua thuế, thì chính sách thuế cần áp dụng dựa trên một ngưỡng hàm lượng đường nhất định đối với tất cả các sản phẩm có đường, thay vì chỉ tập trung vào nước giải khát có đường. Việc chỉ đánh thuế nước giải khát có đường có thể sẽ tạo ra sự bất hợp lý và phân biệt giữa các nhóm thực phẩm, đồng thời thiếu nhất quán trong chính sách điều tiết tiêu dùng.

Song song với điều chỉnh thuế, VCCI kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước cần triển khai đồng bộ các biện pháp phi thuế như: tuyên truyền, giáo dục, kiểm soát quảng cáo, quy định độ tuổi sử dụng sản phẩm có hại cho sức khỏe, và tăng cường chống buôn lậu.

Chi tiết: TẠI ĐÂY

Kim Anh