Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm - từng được coi là ví dụ điển hình về cải cách của môi trường kinh doanh - đã đến lúc cần được nghiên cứu, hoàn thiện để có thể áp dụng vào thực tế các doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh thực phẩm.

Cộng đồng doanh nghiệp ngành thực phẩm mong chờ những tiến bộ của Nghị định số 15 về ATT theo hướng thúc đẩy tự do và an toàn kinh doanh 

Sáng ngày 22/3, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Hội thảo “5 năm triển khai Nghị định số 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm: Kết quả, vấn đề và kiến nghị”. Hội thảo tạo cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp, các đại biểu chia sẻ những vướng mắc, khó khăn, tham gia thảo luận, đề xuất, kiến nghị về đổi mới quản lý ATTP.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Đặng Đức Anh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết: Ngày 02/02/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm (thay thế Nghị định số 38/2012/NĐ-CP). Đây là văn bản pháp lý có tác động lớn tới cộng đồng doanh nghiệp ngành thực phẩm và làm thay đổi cách thức quản lý của nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Tại hội thảo, đại diện CIEM trình bày kết quả nghiên cứu đánh giá tác động của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP về ATTP. Báo cáo của nhóm nghiên cứu CIEM ghi nhận nhiều thay đổi nổi bật của Nghị định số 15. Việc áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro dựa trên mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và mức độ rủi ro của hàng hóa; bổ sung các đối tượng được miễn kiểm tra; cải cách toàn diện quản lý nhà nước về ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu; phân cấp quản lý nhà nước, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm… là phù hợp với thông lệ quốc tế; tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, giảm áp lực cho cơ quan hải quan, đồng thời tạo áp lực nâng cao năng lực quản lý và chất lượng quản trị của cơ quan quản lý về ATTP.

Tuy nhiên, sau 5 năm triển khai thi hành, một số quy định của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm (ATTP), từng được coi là ví dụ điển hình về cải cách của môi trường kinh doanh, đến nay được cho là không còn phù hợp.

Toàn cảnh Hội thảo

Theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI),  Nghị định số 15/2018/NĐ-CP vẫn còn một số điểm cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Đơn cử như quy định chưa rõ ràng, cụ thể trong cách thức xác định tỷ lệ lô hàng nhập khẩu trong trường hợp áp dụng phương thức kiểm tra giảm; thực thi thiếu nhất quán đối với trường hợp sản phẩm là mẫu thử nghiệm. Đơn cử, ở một số cơ quan địa phương vẫn có hiện tượng cán bộ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung giấy tờ nhiều lần; thậm chí có những yêu cầu nằm ngoài quy định. Nghị định còn thiếu các quy định về đăng ký các thực phẩm nhập khẩu có chứa phụ gia mới…

Tới đây, khi thực hiện dự án Luật ATTP (sửa đổi), cộng đồng doanh nghiệp trông chờ những tiến bộ của Nghị định số 15 tiếp tục được duy trì và bổ khuyết theo hướng thúc đẩy tự do và an toàn kinh doanh.

Tại Hội thảo, đại diện một số tổ chức và một số hiệp hội ngành hàng, đại diện doanh nghiệp và các chuyên gia cùng trao đổi về kết quả và tác động khi thực hiện Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Đồng thời cũng nêu rõ những khó khăn, bất cập còn tồn tại của quy định pháp lý và thực thi đối với quản lý an toàn thực phẩm.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức thì sự ổn định của chính sách và những thay đổi thể chế theo hướng thúc đẩy tự do và an toàn kinh doanh là điều cần thiết để củng cố niềm tin và tạo động lực kinh doanh cho doanh nghiệp.

Nga Nguyễn